تحلیلی بر داروهای مدر در طب سنتی ایران - يوسفي, مهدي; سالاری, روشنک; صادقپور, اميد (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2016)
فرآیند گردش آب و دفع فضولات بدن از طریق کلیه‌ها، در طب سنتی ایران جایگاهی ویژه و تخصصی دارد. داروهای مدر در طب سنتی عمدتاً جهت دفع بخشی از فضولات و مواد زائد موجود در عروق و یا بافت‌ها به کمک آب و سیستم ادراری، به کار می‌روند، بدین صورت که این داروها ضمن گسیل‌داشتن بخشی از مواد زائد (به ویژه مواد زائد رقیق مائی) به سوی سیستم ادراری و با دفع این فضولات، به کنترل و یا درمان بیماری‌ها کمک می‌کنند. برخلاف داروهای دیورتیک در طب نوین که عمدتاً مسؤول دفع آب از بدن و کمک به کنترل بیماری‌هایی همچون نارسایی احتمالی قلب آسیت، ادم ریوی، ادم اندام‌ها و فشار خون بالا بوده و تبعاتی همچون برهم‌زدن تعادل الکترولیت‌ها را به دنبال دارد، داروهای مدر طب سنتی برخلاف داروهای دیورتیک در طب نوین، به تناسب نوع ماده زائد بدن، انتخاب شده و هر دارو در دفع نوع خاصی از مواد زائد تأثیر بیشتری می‌گذارد. این مطالعه، یک مطالعه کتابخانه‌ای بوده که در آن مفهوم داروهای مدر، موارد تجویز و احتیاطات استفاده از آن‌ها بر مبنای منابع طب سنتی ایران بیان شده و مکانیسم اثر آن‌ها با داروهای دیورتیک مورد استفاده در طب رایج مورد مقایسه قرار گرفته است. نتایج این مطالعه می‌تواند بینش خواننده را با گستره عملکرد داروهای مدر توسعه داده و به پزشکان در تجویز بهینه داروهای گیاهی مدر کمک نماید.