«بویایی و باروری» مرور مقایسه‌ای طب سنتی ایرانی و طب امروزی - نکولعل تک, مریم; بیوس, سودابه; تن‌ساز, مژگان; مصلح, رقیه (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2015)
مقدمه: اگرچه بویایی انسان ضعیف‌تر از دیگر پستانداران است، همین بویایی ضعیف دنیای بزرگی است که ارتباطات شگفت‌انگیزی با دیگر قسمت‌های بدن از جمله سیستم باروری دارد. با شناخت دقیق این ارتباطات، شاید بتوان با مداخله در بویایی، نتایج را در سیستم باروری مشاهده کرد و بالعکس. این مطالعه به دنبال شناسایی ارتباط میان بویایی و سیستم جنسی و باروری انسان است. روش: این مطالعه یک تحقیق مروری توصیفی و مقایسه‌ای در منابع طب امروزی و طب سنتی ایرانی است که با کلمات رحم، عقر، بوی خوش، بوی بد، بویایی، حمل در طب سنتی و با واژه‌های بویایی، باروری، ناباروری، میل جنسی، رایحه‌درمانی در طب امروزی به جستجو در منابع پرداخته شد. یافته‌ها: هم در طب امروزی و هم در طب سنتی ایرانی به تأثیر بو در میل جنسی و همچنین فرایند لقاح اشاره شده است. هم در طب سنتی و هم در طب امروزی اشاره شده که توانایی یا عدم توانایی بوییدن بعضی مواد، احتمالاً با توانایی باروری مرتبط است. آنچه وجه تمایز طب سنتی و طب امروزی است، استفاده از انواع بوها و رایحه‌ها جهت درمان بیماری‌های سیستم باروری در طب سنتی است، که در طب امروزی چندان به چشم نمی‌خورد. بحث و نتیجه‌گیری: سیستم بویایی از دو طریق بر سیستم باروری اثر می‌گذارد: با افزایش میل جنسی احتمال بروز رفتارهای جنسی و در نتیجه احتمال باروری بیشتر می‌شود و دوم این‌که سیستم بویایی و سیستم باروری دارای برخی رسپتورهای مشترک هستند. عدم توانایی بوییدن برخی مواد می‌تواند پیشگویی‌کننده اختلال در توان باروری باشد. نتایج این تحقیق و تحقیقات مشابه از این نظر مهم است که اغلب انجام مداخله تشخیصی و درمانی در سیستم بویایی، آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر از از مداخله در سیستم باروری تناسلی است و با شناخت دقیق‌تر ارتباطات این دو سیستم، چشم‌انداز جدیدی در درمان‌های باروری و طب تولید مثل ایجاد می‌شود.