درمان‌های دارویی اگزما از منظر «قانون فی‌الطب» ابن سینا - مرزبان, زینب; ثاقبی, روشنک; رزقی, مائده (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2025)
زمینه و هدف: اگزما یکی از شایع‌ترین بیماری‌های التهابی مزمن پوست است که با علائمی نظیر خارش، خشکی، پوسته‌ریزی و سوزش همراه بوده و تأثیر چشمگیری بر کیفیت زندگی بیماران دارد. اگرچه در متون طب سنتی ایرانی به طور مستقیم به این بیماری اشاره نشده، اما چندین اختلال پوستی با ویژگی‌های بالینی مشابه، به ویژه در کتاب قانون ابن‌ سینا، شرح داده شده است. این مطالعه با هدف استخراج و تحلیل مفردات و ترکیبات دارویی مرتبط با بیماری‌های مشابه اگزما از دیدگاه ابن‌ سینا انجام شد. روش: این مطالعه این پژوهش به شیوه کتابخانه‌ای و بر پایه تحلیل محتوای کتاب دوم (فی‌المفردات) و کتاب پنجم (فی‌القرابادین) «القانون فی‌الطب» انجام شد. واژگان مرتبط با اگزما نظیر قوبا، سعفه، تقشر جلد و برص اسود به‌عنوان کلیدواژه مورد جست‌وجو قرار گرفتند و داروهای مربوط استخراج، طبقه‌بندی و تحلیل شدند. ملاحظات اخلاقی: ملاحظات اخلاقی از نظر رعایت امانت در استخراج و انتقال مطالب لحاظ گردیده است. یافته‌ها: طبق بررسی‌های انجام گرفته پرتکرارترین مفردات در درمان بیماری‌های مشابه اگزما شامل سرکه، عسل، زیتون، شاهتره، گل سرخ و نمک بودند. همچنین پرمصرف‌ترین شکل دارویی استخراج شده در درمان این بیماری طلا معرفی شده است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که دیدگاه‌های پزشکی ابن ‌سینا می‌تواند بنیان علمی مناسبی برای طراحی درمان‌های مکمل، طبیعی و ایمن در مدیریت بیماری‌های پوستی نظیر اگزما باشد. همچنین به مطالعات دارویی آینده و طراحی فرمولاسیون‌های موضعی کم‌خطر کمک خواهد کرد.