بررسي خواص عصاره تهيه شده از گياه سنا (Cassia Angustifolia) در ايجاد آمادگي روده‌اي بيماران مراجعه كننده جهت تصويربرداري تشخيصي از ناحيه شكمي - قاضي خانلو ثاني, كريم; جعفری, محمود رضا; خسروانی, احمد (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2013)
مقدمه: استفاده از برگ سنا (Cassia Angustifolia) به عنوان يك داروي مسهل در بسياري از منابع مربوط به گياهان دارويي ذكر گرديده است. محل رويش اين گياه نواحي گرم جنوب ايران است. سنا داراي اثرات مسهلي و ملين مي‌باشد و استفاده از آن در درمان يبوست و به منظور تخليه روده قبل از اعمال جراحي در اغلب كتب طب سنتي توصيه شده است. اين مطالعه كارايي، عوارض جانبي و حد تحمل بيماران در دو رژيم آمادگي روده‌اي با استفاده از روغن كرچك و عصاره استاندارد شده گياه سنا را در بيماران سرپايي مراجعه كننده جهت آزمون اوروگرافي ترشحي (I.V.U) بررسي نموده است. مواد و روشها: 114 بيمار سرپايي مراجعه كننده جهت آزمون اوروگرافي ترشحي به دو گروه تقسيم شده و رژيم آمادگي روده‌اي را با استفاده از 60 ميلي‌ليتر روغن كرچك يا 60 ميلي‌ليتر عصاره استاندارد شده گياه سنا دريافت نمودند (عصاره استاندارد شده گياه سنا توسط يك شركت توليد داروهاي گياهي فرموله گرديد). خصوصيات دموگرافيك از قبيل سن، جنس و سابقه آمادگي روده‌اي در دو گروه ثبت گرديد. پس از مراجعه بيماران و انجام آزمون اوروگرافي ترشحي، امتياز آمادگي روده‌اي بيماران توسط دو متخصص راديولوژي كه از نحوه آمادگي روده‌اي بيماران مطلع نبودند تعيين شد. عوارض جانبي، حد تحمل و مقبوليت دو رژيم آمادگي روده‌اي با استفاده از پرسشنامه‌اي كه در اختيار بيماران قرار مي‌گرفت بررسي گرديد. همچنين فرم رضايت آگاهانه از بيماران اخذ شد. نتايج: توزيع فراواني، سني و جنسي بيماران در دو گروه مطابقت مناسبي با يكديگر داشته و تفاوت معني‌دار آماري در اين ميان مشاهده نمي شود. امتياز آمادگي روده‌اي روغن كرچك و عصاره استاندارد شده گياه سنا به ترتيب 0/971 3/97 و 0/917 4/87 مي‌باشد اين نتايج بيانگر آمادگي روده‌اي مناسب رژيم آمادگي با استفاده از عصاره استاندارد شده گياه سنا است. عوارض جانبي (از قبيل تهوع، استفراغ، احساس تشنگي، احساس سيري، احساس ضعف و بي‌خوابي) در رژيم آمادگي روده‌اي با عصاره سنا در مقايسه با رژيم آمادگي روده‌اي روغن كرچك پايين تر است. مقبوليت رژيم آمادگي روده‌اي با عصاره استاندارد شده گياه سنا نيز بالاتر از رژيم آمادگي روده‌اي ديگر است. بحث: رژيم آمادگي روده اي با استفاده از عصاره استاندارد شده گياه سنا در ايجاد پاك‌شدگي روده‌اي به نحو بارزي مؤثرتر از روغن كرچك عمل نموده و توسط بيماران بخوبي تحمل مي‌شود. ميزان و شدت عوارض جانبي در رژيم آمادگي روده‌اي با روغن كرچك به مراتب بالاتر از عصاره سنا است.