بررسی نقش تغییرات آب و هوا در مکان‌یابی و ساخت بنا از دیدگاه طب سنتی - رحیمی مهر, وحیده (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2021)
زمینه و هدف: در دیدگاه طب، یکی از مهم‌ترین عامل مؤثر بر کیفیت هوای محیط و سلامت انسان، چگونگی وضعیت جغرافیایی است و برای مکان‌یابی محل سکونت به عوامل محیط طبیعی به‌عنوان عاملی اثرگذار بر مزاج اقلیم و سکنه توجه شده است. بنابراین هدف این پژوهش تبیین عوامل مؤثر بر تغییرات آب و هوای منطقه، توصیه‌های طب سنتی برای مکان‌یابی و تعیین حدود اقلیم‌های هفتگانه از دیدگاه طب سنتی است. مواد و روش‌ها: این مطالعه یک تحقیق کیفی بر اساس روش تحلیلی - توصیفی و بر پایه اسناد و منابع معتبر کتابخانه‌ای است. به طوری که ابتدا منظور از تغییرات هوا در طب بیان گردیده و سپس عوامل مؤثر در تغییر آب و هوا و مکان‌یابی، با استفاده از منابع تاریخی مانند قانون، ذخیره خوارزمشاهی، مفرح‌القلوب و نرم‌افزار جامع طب سنتی نسخه 5/1 مورد بررسی قرار گرفته است یافته‌ها: عناصر محیطی مؤثر بر مکان‌یابی با تأثیر گذاشتن بر دو اصل مهم طب سنتی یعنی هوا و اعراض نفسانی باعث تغییرات در زنجیره امور طبیعیه شده و بر سلامتی انسان تأثیر می‌گذارد به گونه‌ای که همه عوامل و عناصر محیطی به دلیل دارا بودن مزاج خاص، بر افراد تأثیر گذاشته و با اثرگذاری بر تعادل جسم و روان انسان، تغییر افعال که هدف نهایی و آخرین زنجیره امور طبیعیه می‌باشد را باعث می‌گردند. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد که معماری به شیوه عمل معماری همساز با اقلیم با توجه به لایه‌های اقلیمی مورد توجه طبیبان بوده است. همچنین در میان فاکتورهای مؤثر در مکان‌یابی، عامل باد به‌عنوان عاملی واسط بر سایر عوامل تأثیر مستقیم دارد و عنصر باد نقش بیشتری نسبت به سایر عوامل دارد. بنابراین توجه به جغرافیای پزشکی در انتخاب محل سکونت و ساخت بنا می‌تواند نقش مثبتی ایفا نماید و به ایجاد فضای سلامت محور کمک نماید.