داروشناسی و روش‌های درمان دارویی در مصر باستان - رجب‌نژاد, محمدرضا; پاکزاد, احمدرضا; پاکزاد, پردیس (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2020)
زمینه و هدف: هر جا نام تمدنی می‌درخشد، بی‌شک طب و داروسازی به قدمت و عظمت آن در کنارش وجود دارد. تمدن‌های عظیم همواره داروسازی سترگی نیز داشته‌اند. در میان تمدن‌های باستان، مصر همواره یکی از سمبل‌های طب و داروسازی بوده ‌است. شاید بتوان این پیشرفت را ناشی از نگاه آنان به زندگی پس از مرگ و حیات دوباره و جاودانی پس از مرگ دانست. هشت کتاب (پاپیروس) پزشکی مصر باستان دربردارنده مطالب دارویی هستند که از بین آنان پاپیروس ابرس با حدود 700 دارو و بیش از800 دستور ساخت دارو بیشترین شمار دارو و ساخت آن را دربر دارد، البته در متون غیر پزشکی نیز انواع داروها ذکر شده است. مواد و روش‌ها: پژوهش یادشده درصدد بررسی روش‌های درمان دارویی در مصر باستان می‌باشد که به روش مطالعه و بررسی کتابخانه‌ای با تکیه بر منابع تاریخ پزشکی انجام گرفته است. یافته‌ها: داروهای مورد استفاده در مصر باستان از 3 نوع گیاهی، حیوانی، معدنی بودند. داروها در آن روزگار به 5 روش: دهانی، مقعدی، واژینال، موضعی و بخور استعمال می‌شده‌اند. 70‌% داروها از طریق دهان و در واقع گوارش استفاده می‌شدند. داروها از طریق یک حامل برای بیماران تجویز می‌شدند، این حامل‌ها یا ماده‌های نگهدارنده عبارت بودند از: آب، عسل، شیر، روغن، چربی، شراب و آبجو که اثر دارو را افزایش می‌دانند یا استعمال را لذت‌بخش می‌کردند. مصریان باستان داروها را به اشکال مختلف مصرف می‌کردند: قرص‌های لوزی‌شکل، ژله‌مانند، ترکیبات مایع، استنشاقی، بخور و مومی‌شکل و تزریقی. آنان از داروهایی که شناخته بودند در مواردی چون ناتوانی جنسی، پیری، عفونت‌ها و... بهره فراوان می‌بردند. نتیجه‌گیری: هشت کتاب (پاپیروس) پزشکی مصر باستان دربردارنده مطالب دارویی هستند که کم‌تر مورد توجه قرار گرفته است. مطالعه منابع پزشکی و غیر پزشکی مصر باستان و یافتن شیوه‌های درمان به وسیله داروهای مورد استفاده در آن دوران، می‌تواند به بشریت و جامعه پزشکی و داروسازی در امر درمان و تولید داروهایی طبیعی با منشأ گیاهی، حیوانی، معدنی و فاقد مواد شیمیایی که عوارض جانبی فراوان برای بیمار ایجاد می‌کنند، کمک شایانی نماید.