مقایسه تطبیقی تشریح و عملکرد لایه‌های چشم از دیدگاه طب سنتی و طب نوین - خوش‌زبان, فریبا; حاجی‌علی نیلی, ندا; کریمی, مهرداد; جباروند بهروز, محمود (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2017)
مقدمه: برای شناخت احوال اعضا بدن و آنچه به آن‌ها عارض می‌شود، حتماً لازم است تا اطلاعاتی از تشریح عضو داشته باشیم. حکما نیز شناخت اجزای چشم را جهت درمان بیماری‌های چشم ضروری می‌دانستند. از طرف دیگر مقایسه تطبیقی تشریح بر طبق منابع طب سنتی با طب نوین علاوه بر یادآوری عظمت حکما و طبیان طب سنتی و دقت و تلاش وافر آن‌ها جهت شناخت بدن، به استفاده بیشتر طبیبان در استفاده از منابع طب سنتی و رویکرد عمیق‌تر به آن‌ها در جهت حمایت از بیمار و درمان بیماری کمک می‌کند. چشم از دیدگاه طب سنتی دارای لایه‌های متعدی است که شامل طبقات و رطوبات می‌باشد. هدف از این مطالعه مقایسه تطبیقی موقعیت و کارکرد هر یک از این لایه‌ها از منظر طب سنتی و طب نوین است. روش: این مقاله حاصل یک مطالعه مروری توصیفی بر روی کتب طب سنتی از قرن سوم تا سیزدهم هجری قمری می‌باشد که به بررسی توصیفات تشریحی و عملکردی لایه‌های چشم و مقایسه آن با طب نوین می‌پردازد. یافته‌ها: در منابع طب سنتی، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ چشم ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮﺍﺭ گرفته و لایه‌های چشم به طبقات و رطوبات متعددی تقسیم شده است. در تشریح چشم به منشأ هر یک از لایه‌ها و موقعیت آن‌ها در بین لایه‌های دیگر پرداخته شده است. همچنین عملکرد و منفعت و تغذیه هر یک از لایه‌ها در کتب مختلف، توصیف شده است. نتیجه‌گیری: در مقایسه تطبیقی منابع طب سنتی در تشریح و عملکرد چشم، شباهت‌ها و تفاوت‌های متعددی با توضیحات موجود در منابع طب نوین به چشم می‌خورد که در بعضی موارد در تشریح و در بعضی موارد در توضیح کارکردی اجزای چشم می‌باشد.