تأثیر آب‌های آلوده بر شیوع بیماری‌ها در عصر ناصری (از منظر سیاحان خارجی) - طیبی, سیدمحمد; قره‌چاهی, سعیده (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2017)
در دوره قاجار رعایت بهداشت اهمیت چندانی نداشت و به طور کلی وضعیت بهداشتی در این دوره نا‌بسامان بود. رعایت‌نکردن بهداشت فردی و همچنین نبود آموزش‌های عمومی در زمینه رعایت اصول اولیه بهداشت، منجر به بروز و شیوع بیماری‌ها می‌شد که برخی از آن‌ها به علت استفاده از آب آلوده بود. در دوره قاجار استفاده از آب‌های آلوده‌ منجر به ایجاد بیماری‌هایی‌چون وبا، بیماری‌های گوارشی، پیوک و بیماری‌های پوستی‌ می‌شد. در پژوهش حاضر سعی شده است تا تأثیر آب‌های آلوده بر بیماری‌‌ها در دوره ناصری (به عنوان بخشی از دوره قاجار) از منظر سیاحان خارجی مورد مطالعه قرار گیرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که از دیدگاه سفرنامه‌نویسان خارجی کمبود و توزیع نامناسب آب‌ها، ناآگاهی عمومی از اصول بهداشتی، بی‌توجهی دولت مرکزی به بهداشت آب‌ها باعث آلودگی آب‌ها در در دوره ناصری و به تبع آن شیوع بیماری‌ها شده است. روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از اطلاعات اسنادی و کتابخانه‌ای صورت پذیرفته است.