پزشکی و کارد پزشکی (جراحی) در شاهنامه فردوسی - رجب‌نژاد, محمدرضا; صادق‌نیا, مهین‌تاج (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2018)
زمینه و هدف: حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی، بزرگ‌ترین حماسه‌سرای تاریخ ادب پارسی است. شاهنامه فردوسی یکی از آثار فاخر جهانی است که از بطن اشعار حماسی آن می‌توان جنبه‌های مختلف علمی، اجتماعی و تاریخی را بیرون کشید و مورد بررسی قرار داد. یکی از موارد مهم علمی، دانش پزشکی است که در داستان‌های حماسی نامه باستان به زیبایی و حکیمانه به تصویر درآمده‌اند. این پژوهش بر آن است دیرینگی دانش پزشکی و تخصص‌های مربوط به آن را در اشعار شاهنامه فردوسی به ویژه داستان زاده‌شدن «رستم» پهلوان اسطوره‌ای ایرانی که به شیوه «کارد پزشکی» (عمل رستم‌زاد) متولد شده است را واکاوی کند. مواد و روش‌ها: پژوهش یادشده درصدد بیان شکوه و قدمت تاریخ پزشکی ایران باستان آن هم در موضوع مهمی مانند جراحی است که به روش مطالعه و بررسی کتابخانه‌ای با تکیه بر منابع اصیل تاریخ پزشکی انجام گرفته است. یافته‌ها: شاهنامه یکی از بهترین منابع اصیل در اثبات قدمت تاریخ پزشکی ایران باستان است که مورد غفلت قرار گرفته است. نتیجه‌گیری: اشعار فردوسی نشانِ پروردگی و پیشرفتگی و پرمایگی دانش پزشکی را دارد. داستان زادن «رستم» پهلوان اسطوره‌ای ایرانی و شیوه جراحی در دوره باستان و اصطلاحات پزشکی که حکیم در نظم آورده، نمونه‌ای از اوج دانش پزشکی ایرانیان است.