معرفی مفردات دارویی مؤثر در درمان صرع در طب سنتی ایران - خدابخش مژده; فیض‌آبادی زهره; ناقدی حمیده; ساکت خدیجه (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2016)
مقدمه: صرع اختلال متناوب و ناگهانی سیستم عصبی ناشی از تخلیه هم‌زمان در تعدادی از نورون‌های مغزی است که منجر به اختلال حسی و از بین‌رفتن هوشیاری و حرکات تشنجی می‌شود. در حال حاضر شایع‌ترین داروهای مورد استفاده در درمان صرع، کاربامازپین و والپروات سدیم است که با وجود عوارض جانبی متعدد تنها 70‌% موارد صرع را کنترل می‌کند. این امر لزوم به ‌کارگیری درمان‌های کارآمدتر را ضروری می‌سازد. در طب سنتی ایران به مقوله صرع و درمان‌های آن توجه گسترده‌ای شده است. در این مطالعه مفردات مؤثر در صرع مورد بررسی قرار می‏گیرد. روش: این تحقیق یک مطالعه کتابخانه‌ای و بررسی متون می‌باشد. در این مطالعه مفردات دارویی مؤثر در درمان صرع در 5 کتاب مرجع داروشناسی طب سنتی شامل «الابنیه عن حقایق‌الادویه»، «القانون فی الطب»، «تذکره داوود انطاکی»، «تحفه حکیم مؤمن» و «مخزن‌الادویه» جستجو شد. این مطالعه در چند مرحله (یافتن واژگان کلیدی، جستجو در منابع، تهیه لیست واحد، یافتن مترادفات، دسته‌بندی، جمع‌بندی و امتیاز‌دهی، مرتب‌سازی بر حسب امتیاز کسب‌شده) انجام شد. یافته‌ها: تعداد 81 مفرده دارویی مطرح در درمان صرع یافت شد که 66 مفرده منشأ گیاهی، 10 مفرده منشأ حیوانی و 5 مفرده منشأ معدنی دارند. این مفردات به ‌ترتیب امتیاز کسب‌شده در جدولی مرتب شدند. اثربخشی تعدادی از این گیاهان مانند سیاه‌دانه، انیسون، فندق هندی، هلیله سیاه، بادرنجبویه، انغوزه، اسطوخدوس و سداب در مطالعات حیوانی یا انسانی به اثبات رسیده است. بحث و نتیجه‌گیری: لیست مفردات دارویی حاصل‌شده در این مطالعه می‌تواند زمینه‌ساز انجام مطالعات بالینی آینده برای ساخت داروهای جدید و مؤثر با منشأ طبیعی در درمان صرع باشد.