نقش نورالدين زنگي در گسترش دانش پزشكي در تمدن اسلامی - خضري سيد احمدرضا; همت خليلي علي (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2016)
نورالدین محمود بن زنگی در شهرهای مختلف قلمرو خود از جمله حلب و دمشق اقدام به تأسیس بیمارستان نمود و موقوفات قابل ملاحظه‌ای برای اداره آنها اختصاص داد که مهم‌ترین آنها بیمارستان نوری دمشق بود. این بیمارستان پس از نورالدین به حیات علمی خود ادامه داد و به مرکزی برای آموزش پزشکی و انجام آزمايش‌هاي باليني برای دانشجویان پزشکی تبديل شد. از اين‌رو پزشکان مشهوری از نقاط مختلف جهان اسلام از جمله ایران، عراق، مصر و مغرب به این بیمارستان روي آورده و ضمن طبابت و تدریس به تبادل تجربه پرداختند. نورالدین همچنين کتاب‌های طبی بسیاری وقف این بیمارستان کرد تا استادان پزشکی پس از انجام امور درمانی در تالار مخصوص آن بیمارستان گرد آمده و براساس شیوه اقراء و مباحثه به بحث و گفتگو در موضوعات پزشكي پرداخته و آموخته‌هاي عملي خود را با مباحثه علمي تقويت نمايند. وی هم‌چنین در حلب نیز بیمارستاني ساخت و موقوفاتی بدان اختصاص داد. افزون بر اين تأسيس بیمارستان نوری دمشق، زمينه را براي ايجاد و راه‌اندازي نخستين مدرسه تخصصي و نظري در دانش پزشكي به نام «دخواریه» در شهر دمشق فراهم ساخت كه ابن أبی أصیبعه مؤلف کتاب عیون‌ الأنباء في طبقات الأطباء و ابن نفیس کاشف گردش خون، از دانش‌آموختگان آن مدرسه و بیمارستان نوری بودند. اقدام نورالدين براي تأسيس بيمارستان و حمايت از دانش پزشكي، شمار ديگري از بزرگان دولت زنگی را تحت تأثير قرار داد و گروهي از آنان به تبعيّت از نورالدين بیمارستان‌هایي در ديگر شهرهاي عراق تأسيس كردند. ايجاد بيمارستاني در موصل توسط مجاهدالدین قایماز و تأسيس بيمارستاني در اربل به اهتمام مظفرالدین کوکبوری پسر زین‌الدین علی از آن جمله است. اين پژوهش بر آنست تا در گام نخست علل و عوامل توجه نورالدين زنگي به دانش پزشكي و اقدام براي تأسيس بيمارستان نوري در دمشق و حلب را به كمك منابع، مآخذ و پژوهش‌هاي نوين واكاوي نموده و در گام دوم آثار و پيامدهاي اين اقدام مهم را در گسترش دانش پزشكي در تمدن اسلامي تبيين نمايد. اين پژوهش براساس روش تاريخي و با استفاده از منابع و ابزارهاي كتابخانه‌اي سامان داده شده است.