جستاري پيرامون جايگاه زنان در تاريخ پزشكي با رويكردي بر دوره‌ي قاجار - باقری الهه (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2016)
تاريخ پزشکی ايران عصر قاجار در اواسط قرن نوزدهم ميلادي دست‌خوش تحولات بسياری شد. آموزش علم طب به صورت کلاسيک در ايران وجود نداشت؛ اولين مؤسسه‌ی آموزشی جديد ‏دارالفنون نام داشت. و اين برای نخستين بار بود که چنین مدرسه‌ای در ایران داير گرديد. با ايجاد رشته‌ي پزشکی و دعوت از متخصصين خارجی به‌ويژه اتريشی‌ها، تاريخ پزشکی ایران در مسير دیگری قرار گرفت. بي‌شک زن در طول تاريخ چند هزار ساله‌ي اين سرزمين وظايف مهمي را به‌عهده داشته است که از ‏جمله مي‌توان به تربيت و پرورش نسل‌هاي آينده‌ساز کشور، اشاره نمود. علي‌رغم نقش مهمي که ‏زنان در جنبه‌هاي گوناگون تاريخ به‌ویژه در عرصه‌ی اجتماعی برعهده داشته‌اند متأسفانه در منابع دست اول، کمتر به آن توجه شده است.‏ يکي از حوزه‌هاي اجتماعي که زنان به‌طور فعال و چشمگير از ديرباز در آن ظاهر شده و از اين رهگذر ‏بر بسياري از حوادث تاريخي تأثيرگذار بوده‌اند، حوزه‌ي طب و طبابت است. به گفته‌ي برخي از پژوهشگران ‏تاريخ تمدن، حرفه‌ي طبابت از حوزه‌هایی بوده که ابتدا زنان به دلايل خاص در آن وارد شده و در زمينه‌ي ‏شناخت بيماري‌ها و داروهاي گياهي، حرف اول را زده‌اند. هر چند که در سده‌های بعد اين وظيفه‌ي زنان تخصصي‌تر شده و به حوزه‌هاي دیگر که در اختيار مردان بود، وارد شده است؛ ولي هيچ‌گاه به کلي ‏نتوانست از هنرورزي زنان دور بماند. شايد مهم‌ترين شاخه‌ي طب که تا سده‌های متمادی به‌صورت انحصاري در اختيار زنان ‏باقي ماند، مسایل مربوط به مامايي بوده ‏است.