مطالعه تاريخچه مواد مخدر و ارزیابی تأثیر پایبندی به اعتقادات اسلامی در گرایش دانشجويان دانشگاه پیام نور اردبیل به مصرف مواد مخدر از طریق پیشرفت تحصیلی - خوش‌طینت ولی‌اله (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2015)
اعتياد به عنوان يكي از بحران‌هاي چهارگانه قرن بيست و يكم مي‌باشد كه همه جوامع را درگير كرده است. در حال حاضر با توجه به نرخ رشد سالانه اعتیاد (8%) و رشد جمعيت (زير 3%)، تعداد مصرف‌كنندگان مواد افيوني 6 ميليون نفر برآورد مي‌شود به علاوه شيوع اعتياد در جوانان رو به رشد است به طوري ‌كه سن ابتلا به اعتياد در ايران طي دو دهه اخير به شدت كاهش يافته و به زير 20 سال و گاهي به دوره راهنمايي رسيده است. به منظور مطالعه تاريخچه مواد مخدر و ارزیابی تأثیر پایبندی به اعتقادات اسلامی در گرایش دانشجويان دانشگاه پیام نور اردبیل به مصرف مواد مخدر از طریق پیشرفت تحصیلی از بين تعداد تقريبي 8000 دانشجوي در حال تحصيل در جريان نیم‌سال اول سال تحصيلي 89-1388 دانشگاه پيام نور مركز اردبيل، تعداد 403 نفر از دانشجويان به عنوان نمونه آماري به شيوه خوشه‌ای تصادفي انتخاب گرديد. حجم نمونه بر اساس جدول كرجسي ـ مورگان با احتساب 0/05=α محاسبه گرديد. روش پژوهش از نوع مطالعات توصيفي ـ همبستگي بود. داده‌هاي مورد نياز پژوهش به صورت ميداني با استفاده از پرسشنامه‌هاي زير جمع‌آوري گرديد: 1ـ پرسشنامه التزام عملي به اعتقادات اسلامي با پايايي (0/98=α)، داراي مؤلفه‌هاي التزام عملي به نمازخواندن (0/93=α)، التزام عملي به روزه‌گرفتن (0/94=α)، التزام عملي به احكام شرعي الهي (0/96=α) و التزام عملي به معاشرت با افراد مذهبي (0/92=α)؛ 2ـ پرسشنامه گرايش به مصرف مواد مخدر با پايايي (0/86=α)، داراي مؤلفه‌هاي عوامل خانوادگي (0/67=α)، عوامل اجتماعي ـ محيطي (0/59=α)، دوستان (0/63=α) و ويژگی‌هاي فردي (0/78=α). پيشرفت تحصيلي نيز در قالب معدل ترم قبل و معدل كل از دانشجويان پرسيده شد. داده‌هاي جمع‌آوري‌شده به صورت توصيفي گزارش شد. سپس سؤالات اصلي تحقيق با استفاده از تحليل مسير به صورت استنباطي تحليل گرديد. نتايج تحليل نشان داد كه بين التزام عملي به اعتقادات اسلامي و گرايش دانشجويان نسبت به مصرف مواد مخدر رابطه منفي مستقيم و معني‌دار وجود دارد. مجموع اثرات غير مستقيم التزام عملي به اعتقادات اسلامي بر گرايش دانشجويان نسبت به مصرف مواد مخدر برابر 0/06- بوده كه رقم نسبتاً پاييني است.