درمان‌های بی‏خوابی از دیدگاه طب سنّتی ایران و مقایسه آن با طب نوین - فیض آبادی زهره; جوان رقیه; مکبری‏ نژاد روشنک; علی‏ اصل ژاله (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2015)
مقدمه: بی‏خوابی از شایع‌ترین اختلالات خواب است که بر کیفیت زندگی تأثیر به‎سزایی دارد. این بیماری در متون طب سنّتی ایران «سَهَر» نامیده می‌شود. با توجه به میزان شیوع بالای این بیماری و عوارض جانبی داروهای خواب‌آور و افزایش تمایل مردم برای استفاده از داروهای گیاهی، مطالعه حاضر با هدف بررسی انواع درمان‌های بی‎خوابی از دیدگاه طب سنّتی ایران و مقایسه‌ آن با درمان‌های رایج در طب نوین طراحی شد. روش کار: در این تحقیق، متون به روش کتابخانه‌ای بررسی می‎شوند. حاصل کار بر روی متون معتبر طب سنّتی ایران است که مطالب مربوط به بی‎خوابی و درمان‌های آن به تفکیک بیان شده است. از طرفی مقالات و تحقیقات جدید نیز بررسی شده‎اند. یافته‌ها: پزشکان طب سنّتی ایران برای درمان بی‎خوابی، رعایت حفظ‌الصحه خواب را ضروری می‌دانند و سپس تدابیر غذایی، استفاده از داروهای مفرد و مرکب و اَعمال یداوی را تجویز می‌کنند. آنان انواع روش‌های استنشاقی و موضعی مصرف دارو مانند روغن‌مالی پیشانی، ملاج سر و کف پا، استعمال انواع آبزن‌ها، پاشویه و ماساژ کف پا مانند داروهای خوراکی برای درمان بی‏خوابی را تجویز می‏کنند، درحالی‌که در طب نوین اغلب، روش‏های خوراکی و شناختی- رفتاری در درمان بی‎خوابی استفاده می‌شوند و درمان‌های موضعی کمتر به‏کار می‏روند. نتیجه‌گیری: استفاده از انواع روش‌های موضعی مصرف دارو در درمان بی‎خوابی در طب سنّتی موجب کاهش عوارض جانبی در مقایسه با روش خوراکی می‏شود و این امر می‌تواند راهگشای درمان در بسیاری از بیماران گرفتار عوارض جانبی داروهای طب نوین باشد.