بررسي ترشح Transforming Growth Factor-beta2 از سلول‌هاي سرطاني تخمدان تيمارشده با عصاره‌هاي آبي و الكلي و اسانس گياه دارويي زنيان - كريمي فروزان; مبيني كشه مريم; كمالي‌نژاد محمد; حاتمي حسين; لبيبي فرزانه; دربندي تميجاني حسن; فرخي بابك; سوري حميد (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2013)
سابقه و هدف: طبق نتيجه يكي از مطالعات انجام‌شده در كشور، عصاره‌هاي آبي و الكلي بذر گياه Trachyspermum copticum (L.) Link (زنيان) كه بومي ايران، مصر، افغانستان و هندوستان مي‌باشد، بر سلول‌هاي سرطان تخمدان انساني، اثرات سايتوتوكسيك دارند. هدف اين مطالعه، بررسي اثرات غلظتهاي غيركشنده عصاره‌هاي آبي و الكلي، و اسانس بذر گياه فوق بر ترشح فاكتور دگرگوني رشد- بتا- دو (transforming growth factor-beta2) از سلول‌هاي سرطان تخمدان انساني A2780 نوع حساس و مقاوم به درمان با داروي سيس‌پلاتين بود. روش بررسي: دو نوع سلول سرطان تخمدان انساني (A2780) حساس و مقاوم به درمان با داروي سيس‌پلاتين، تحت تأثير غلظتهاي مختلف از عصاره‌هاي آبي و الكلي بذر گياه زنيان (از 50 الي 7000 ميكروگرم بر ميلي‌ليتر)، قرار داده شدند؛ سپس با استفاده از روش MTT و محاسبه درصد كشندگي عصاره‌ها، تنها غلظتهايي از عصاره‌ها انتخاب شدند كه طي 24 ساعت انكوباسيون، فاقد اثر سايتوتوكسيك بر سلول‌ها بودند. براي مجاورت عصاره آبي با سلول‌هاي حساس، غلظتهاي 50، 100، 200 و 1000 و براي مجاورت با سلول‌هاي مقاوم، غلظتهاي 50، 100، 200 و 2000 ميكروگرم بر ميلي‌ليتر انتخاب شدند. براي مجاورت عصاره الكلي با سلول‌هاي حساس و مقاوم، غلظتهاي 50، 100 و 200 ميكروگرم بر ميلي‌ليتر انتخاب شدند. به علت سايتوتوكسيك ‌بودن اسانس حتي با غلظتهاي بسيار اندك، اين ماده از مطالعه حذف شد. سوپرناتانت محيطهاي كشت با تكنيك الايزا از نظر غلظت TGF-beta2 مورد سنجش قرار گرفت. نتايج، با تست آزمون مقايسه ميانگين‌ها آناليز شدند. مقدار p كمتر از 0/05 معني‌دار تلقي شد. يافته‌ها: تيمار سلول‌هاي حساس، با غلظت 200 ميكروگرم بر ميلي‌ليتر و همچنين تيمار سلول‌هاي مقاوم با غلظتهاي 50 و 2000 ميكروگرم بر ميلي‌ليتر از عصاره آبي با غلظتهاي TGF-beta2 بسيار كمتري در سوپرناتانت نسبت به ساير غلظتها همراه بود (0/001>p). ولي در اثر تيمار سلول‌ها با غلظتهاي مختلفي از عصاره الكلي، اختلاف معني‌داري در غلظت TGF-beta2 در بين سوپرناتانت‌ها ملاحظه نشد. نتيجه‌گيري: تيمار سلول‌هاي سرطان تخمدان انساني (A2780، از نوع حساس و مقاوم به سيس‌پلاتين) با غلظتهاي خاصي از عصاره آبي، با غلظت‌هاي بمراتب كمتري از TGF-beta2‌ در سوپرناتانت محيط كشت همراه بود. با توجه به نقش مهم TGF-beta2 در رشد و متاستاز سلول‌هاي سرطاني، مطالعات تكميلي بررسي‌كننده تركيب شيميايي عصاره آبي و سازوكار كمتربودن سطح TGF-beta2 در سوپرناتانت، به روشن‌شدن نوع ارتباط عصاره آبي بذر گياه زنيان با TGF-beta2 و اثرات احتمالي آن در كنترل رشد و متاستاز سلول‌هاي سرطاني تخمدان كمك خواهند كرد.