بررسی وضع بهداشت تغذیه، آب و محیط منطقه عراق در دوره عباسیان - بینشی‌فر فاطمه; کریمی زینب (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2020)
زمینه و هدف: بهداشت یکی از مسائل مهم هر جامعه است؛ این مسأله در دوره عباسیان در منطقه عراق در عرصه‌های مختلف تغذیه، وضع آب و بهداشت محیط ظهور و بروز یافته است و راه‌کارهای مختلف و جالبی در این زمینه صورت گرفته است. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر بر اساس روش توصیفی ـ تحلیلی و از طریق گردآوری فیش‌های تحقیقاتی از منابع کتابخانه‌ای انجام ‌شده است. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش حکایت از آن دارد که در دوره عباسیان در منطقه عراق برای جلوگیری از فاسدشدن مواد غذایی اقداماتی از قبیل استفاده از یخ، نمک‌سودکردن، خشک‌کردن میوه‌ها و برخی غذاها صورت می‌گرفته است همچنین در دربار خلفای عباسی برای مصرف غذاها زمان‌بندی صورت می‌گرفت و صرف غذا در وعده‌های مختلف و طبق برنامه بوده است و روش‌های را برای تأمین آب آشامیدنی سالم در پیش گرفته بودند. در زمینه بهداشت محیط نیز اقداماتی از قبیل استفاده از ابریق در امر شستشو، مستراح، حفر چاه فاضلاب و... انجام می‌شده است. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد در منطقه عراق در دوره عباسیان به ویژه شهر بغداد اقدامات بهداشتی از قبیل بهداشت مواد غذایی، رعایت بهداشت در زمینه نحوه تأمین آب آشامیدنی و بهداشت محیط اعم از وضعیت حمام، مستراح، فاضلاب‌ها، و... انجام می‌شده است، اما بیشتر امور بهداشتی در زمینه تغذیه، وضع آب و محیط سبب بهبود زندگی در دربار خلفا شده و علی‌رغم برخی اقدامات برای بهبود سطح بهداشت عمومی، وضع بهداشتی مراکزی چون زندان‌ها در دوره عباسیان در عراق و به ویژه بغداد بسیار نامناسب توصیف شده است.