روش‌های جراحی و درمان‌های یداوی بیماری‌های رحمی زنان از منظر اطبای اسلامی (از قرن سوم تا نهم قمری) - احمدوند زینب; منتظرالقائم اصغر; کثیری مسعود; علیان فاطمه (مجله تاریخ پزشکی - علمی پژوهشی, 2019)
زمینه و هدف: در این پژوهش نظرات و ابتکارات پزشکان مسلمان در طی قرون سوم تا نهم قمری، در مورد روش‌های جراحی و درمان بیماری‌های رحمی زنان مورد بررسی قرار گرفته است تا با نگاه اجمالی به پیشینه نقش جراحی در توسعه دانش پزشکی مسلمانان به شناخت برخی بیماری‌های رحمی رایج زنان و ناباروری و راه‌های درمان آن از منظر اطبای اسلامی پرداخته شود. مواد و روش‌ها: روش انجام این پژوهش بر اساس مطالعه کتابخانه‌ای و بررسی نسخ و کتب پزشکی قدیم بوده است تا به شکل مطالعه مروری و توصیفی به بررسی آرا و نظرات اطبای اسلامی و روش‌های جراحی بیماری‌های رحمی زنان از منظر آنان بپردازد. ملاحظات اخلاقی: صداقت و امانتداری در ارائه گزارش و انتشار مطالب رعایت گردید. یافته‌ها: این پژوهش نشان می‌دهد که پزشکان مسلمان علاوه بر تجویز روش‌های دارویی جهت درمان بیماری‌های رحمی زنان و دیگر بیماری‌ها، از روش‌های جراحی و یداوی نیز مانند قطع‌کردن، شکافتن، رگ‌زدن (فصد)، حجامت و سوزاندن برای علاج بیماری‌های رحمی زنان استفاده می‌کرده‌اند. نتیجه‌گیری: نوآوری و خلاقیت روش‌های درمانی پزشکان مسلمان برای درمان بیماری‌های رحمی زنان در دوره مورد بحث و به خصوص نقش جراحی در درمان آن‌ها، نشان دهد پزشکان مسلمان با تشریح و بررسی کامل بیماری‌های زنان راه‌های درمانی مناسب و مفید برای رفع این بیماری‌ها ارائه نموده و در مواقع لزوم از جراحی، به گونه‌ای که کم‌ترین عارضه را برای بیمار داشته باشد، استفاده می‌کردند.