مسئولیت عوامل مؤثر در ایجاد صدمات ناشی از جراحی‌ های رباتیک - Ghanbarpor, Behnam; Naqibi, Seyyed Abulqasem (مجله علمی - پژوهشی فقه پزشکی, 2024)
زمینه و هدف: از موفقیت‌ های اعجاز انگیز بشری در علوم مهندسی پزشکی می ‌توان به فناوری هوش مصنوعی اشاره کرد. این فناوری نوین، بسیاری از امور درمانی و جراحی ‌ها را به صورت رباتیک در بدن بیمار با تهاجم کمتر و دقت لازم انجام می ‌دهد. جراحی ‌های رباتیک متصل به هوش مصنوعی در عین حال که منافع بی‌ بدیلی را در جهان معاصر برای بشریت به ارمغان آورده است؛ اما در برخی موارد هم مرتکب اشتباهات راهبردی می ‌شود و صدمات جدی به بدن بیمار وارد می‌کند؛ پژوهش حاضر با هدف بررسی مسئولیت اسباب و عوامل دخیل در جراحی‌ های رباتیکی هوشمند به نقد و بررسی دیدگاه فقیهان در این زمینه می‌ پردازد. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر براساس روش توصیفی تحلیلی و مراجعه به منابع کتابخانه‌ ای از طریق فیش ‌برداری سامان یافته است. یافته‌ها: یافته‌ های تحقیق حکایت از آن دارد؛ که بهره‌ گیری از هوش مصنوعی با مقاصد درمانی در جراحی ‌های رباتیک در حال حاضر در عرف پزشکی تثبیت نشده است و هنوز مراحل ابتدایی خود را سپری می‌ کند و خطرات آن نیز گاهی پنهان از چشم کارشناسان است و از آنجایی که عمل کردن به توصیه ‌های هوش مصنوعی در این شرایط، قرار دادن بیمار در یک وضعیت پر مخاطره است؛ لذا از اسباب و عوامل مرتبط با ربات جراح هوشمند سلب مسئولیت نخواهد کرد. درنتیجه محققان، دیدگاه‌های انتساب مسئولیت به سبب مقدم و مؤخر و همچنین دیدگاه سبب اقوی و دیدگاه سبب متعارف را در این خصوص ناکارآمد تلقی نموده‌اند و بر این عقیده تأکید می ‌ورزند که دیدگاه تساوی مسئولیت با لحاظ نظارت دقیق و وضع قوانین جدید و ملاکاتی چون تعیین میزان تأثیر اسباب در خسارات وارده به بیمار و همچنین طرح بیمه اجباری و صندوق جبران صدمات به همراه ساز و کارهای هشدار لازم، به‌ عنوان دیدگاه راجح در جبران خسارت ‌های احتمالی ناشی از جراحی ‌های رباتیک، توجیه ‌پذیر است.