بررسی همبستگی سلامت معنوی و راهبردهای مقابله‌ای در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی: یک مطالعه مقطعی - خداداد فاطمه; بوذری مهسا; خانعلی مجعن لیلا; شریعت پناهی شبنم; جواهری تهرانی فرشته (مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی, 2026)
زمینه و هدف: نارسایی قلبی یک بیماری مزمن و ناتوان‌کننده است که علاوه بر پیامدهای جسمی، فشارهای روانی و اجتماعی قابل توجهی بر بیماران وارد می‌کند. سلامت معنوی به عنوان یکی از ابعاد کل‌نگر سلامت، می‌تواند بر انتخاب راهبردهای مقابله‌ای و سازگاری بیماران با بیماری تأثیرگذار باشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین همبستگی سلامت معنوی و راهبردهای مقابله‌ای در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی انجام شد. روش: این مطالعه از نوع توصیفی ـ همبستگی بود و ۱۸۰ بیمار مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه‌کننده به دو درمانگاه قلب در تهران در سال ۱۳۹۸ شرکت کردند. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه جمعیت‌شناختی پژوهشگر، پرسشنامه سلامت معنوی Paloutzian و پرسشنامه مقابله کوتاه Charles S. Carver جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها شامل آمار توصیفی، آزمون‌های t مستقل، تحلیل واریانس، ضریب همبستگی پیرسون در نرم‌افزار SPSS 16 بود. سطح معنا‌داری 05/0≥‌ در نظر گرفته شد. ملاحظات اخلاقی: این مطالعه با تأیید کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام شد. رضایت‌نامه آگاهانه کتبی از شرکت‌کنندگان اخذ شد و محرمانگی اطلاعات آنان مطابق اصول بیانیه هلسینکی حفظ گردید. یافته‌ها: میانگین نمره کل سلامت معنوی ۱۶/۲۲±۸۹/۸۶ بود. همچنین میانگین بعد سلامت مذهبی ۸/۷۴±۴۶/۸۶ و بعد سلامت وجودی ۸/۷۹±۴۲/۹۹ گزارش شد که نشان از اعداد بالاتر برای بعد سلامت وجودی دارد. بیماران بیشتر از راهبردهای مقابله‌ای مسأله‌مدار استفاده می‌کردند و در میان زیرمقیاس‌ها، پذیرش و مذهب بیشترین کاربرد را داشتند. استفاده از راهبردهای هیجان‌مدار در زنان بیشتر و با افزایش سن و مدت ابتلا به بیماری کمتر بود. نتایج همبستگی نشان داد که سلامت معنوی با راهبردهای مقابله‌ای کلی (001/0>P) و مسأله‌مدار (001/0>P) رابطه مثبت و معناداری دارد، اما با راهبردهای هیجان‌مدار ارتباط معناداری مشاهده نشد (05/0<P). نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که سلامت معنوی به ویژه بعد مذهبی، نقش مؤثری در تقویت راهبردهای مقابله‌ای مسأله‌مدار بیماران مبتلا به نارسایی قلبی دارد. این نتایج بر ضرورت توجه به ابعاد معنوی در مراقبت بالینی، آموزش پرستاری و طراحی مداخلات حمایتی و مدیریتی مبتنی بر شواهد تأکید می‌کند.