بررسی میزان آگاهی دانشجویان پزشکی بالینی از منشور حقوق بیمار در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند - درودی حسین; باقریان سمانه; صالحی نیا حمید; آرین آناهیتا (مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی, 2025)
زمینه و هدف: منشور حقوق بیمار از محورهای شاخص در تعریف استانداردهای اعمال حاکمیت بالینی است و با هدف شفاف‌سازی حق دسترسی برابر به خدمات بهداشتی تدوین شده است. این مطالعه با هدف تعیین میزان آگاهی دانشجویان پزشکی بالینی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند از منشور حقوق بیمار انجام گردید. روش: این مطالعه از نوع توصیفی ـ تحلیلی بود که بر روی 401 نفر از دانشجویان پزشکی مقاطع بالینی صورت گرفت. نمونه‌گیری به صورت در دسترس و با در اختیار قراردادن لینک پرسشنامه الکترونیکی به کلیه دانشجویان پزشکی بالینی انجام شد. بخش اول پرسشنامه سؤالاتی در زمینه مشخصات دموگرافیک شامل سن، جنس، ترم تحصیلی و معدل تحصیلی و وضعیت سکونت بخش دوم دارای 29 سؤال 4 گزینه‌ای درباره 5 اصل منشور بیمار در ایران (شامل حیطه دسترسی به خدمات، حیطه رضایت آگاهانه، حیطه آزادی فردی، حیطه آگاهی از فرایند درمان و حیطه محرمانه‌ماندن اطلاعات) بود. در نهایت داده‌ها وارد نرم‌افزار SPSS 17 شده و با آزمون ضریب همبستگی و تی مستقل مورد تحلیل آماری قرار گرفتند، سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 در نظر گرفته شده است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته‌ها: در این مطالعه 401 نفر از دانشجویان پزشکی مقاطع بالینی با میانگین سنی 69/1±32/24 سال شرکت کردند که 237 نفر از آن‌ها (1/59 درصد) زن و 164 نفر (9/40 درصد) مرد بودند. 74/6 درصد (27 نفر) از دانشجویان آگاهی ضعیف، 77/89 درصد (360 نفر) آگاهی متوسط و 49/3 درصد (14 نفر) از آن‌ها آگاهی خوبی از منشور حقوق بیمار داشتند. بین سن (218/0p=)، جنس (87/0 p=)، ترم تحصیلی (11/ 0 p=)، معدل تحصیلی (634/0 p=) و وضعیت سکونت (98/0 p=) با میزان آگاهی تفاوت معناداری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: در این مطالعه سطح آگاهی دانشجویان از منشور حقوق بیمار در سطح متوسط قرار داشت. این مطالعه نشان داد که جنس، وضعیت سکونت و ترم تحصیلی تفاوت معنی‌داری در وضعیت آگاهی دانشجویان از منشور حقوق بیمار ایجاد نمی‌کند. همچنین بین متغیرهای سن و معدل با آگاهی دانشجویان پزشکی از حقوق بیمار همبستگی مشاهده نگردید. با توجه به اهمیت جایگاه منشور حقوق بیمار و اهمیت اجرای آن لازم است که تمهیدات لازم جهت آگاه‌کردن دست‌اندرکاران مربوطه به خصوص دانشجویان پزشکی و پیراپزشکی و فرهنگ‌سازی مناسب فراهم گردد.