بررسی تهیه فرم رضایت آگاهانه در پژوهش های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و ارائه پیشنهاداتی برای ارتقای وضع موجود - رضائی آدریانی محسن; صابر علی (مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی, 2013)
در بررسی طرح‌های پژوهشی رسیده به معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشكی اصفهان دیده شد كه پژوهشگران، علی‌رغم تمایل به تهیه یك فرم رضایت آگاهانه متناسب، به دلیل عدم وجود یك دستورالعمل و در دسترس نبودن یك فرم نمونه جهت الگوبرداری، بعضاً فرم‌های بسیار مختصر و ناكامل به پروپوزال‌ها ضمیمه می‌نمودند. این كار باعث برگشت پروپوزال و اتلاف وقت می‌شد. لازم بود یک ساختار مناسب برای تهیه فرم رضایت آگاهانه در اختیار پژوهشگران باشد. برای رفع این مشکل، این تحقیق به روش كتابخانه‌ای و با استفاده از منابع چاپی و الكترونیك، به جستجوی اجزای یک فرم رضایت آگاهانه پرداخته شد. همچنین به منظور تهیه یك فرم نمونه، تارنمای همه دانشگاه‌های علوم پزشكی كشور بررسی شد. با استفاده از منابع یاد شده و مرور متون مرتبط به ویژه كدهای 26 گانه حفاظت از آزمودنی در پژوهش‌های علوم پزشكی جمهوری اسلامی ایران كلیه اجزاء قابل ذكر در فرم‌های رضایت آگاهانه استخراج شدند. این اجزا در دو دسته با عناوین «مواردی كه لازم است در فرم قید شود» و «مواردی كه بهتر است در فرم قید شود»، مشخص گردید. همچنین دو نمونه فرم رضایت آگاهانه نمونه‌ها هم كه از وب سایت دیگر دانشگاه‌ها به دست آمده بود به عنوان نمونه در ذیل آن دستورالعمل قرار داده شد تا پژوهشگران محترم با توجه به نوع پژوهش خود و با عنایت به فرم‌های نمونه، نسبت به تهیه نمودن فرم متناسب و ضمیمه کردن آن به پروپوزال، اقدام نمایند. رعایت نكات و آیین‌نامه (كدهای) مصوب اخلاقی در همه انواع پژوهش‌های علوم پزشكی به ویژه پژوهش‌های علوم پزشكی دارای آزمودنی انسانی لازم و ضروری است. بهترین نماد رعایت این اصول اخلاقی گرفتن «رضایت آگاهانه» خوب و جامع از آزمودنی یا ولی قانونی اوست. از میان کدهای مذکور 9 كد - به صورت مستقیم یا غیر مستقیم- به موضوع مهم رضایت آگاهانه مربوط می‌شود. قاعدتاً هر تحقیق در حیطه علوم پزشكی دارای طراحی منحصر به فرد است و بنابراین به فرم رضایت آگاهانه منحصر به فرد نیاز دارد که باید طراحی و مورد استفاده قرار گیرد. با استفاده از دسته‌بندی انجام شده در این تحقیق محقین خواهند توانست كار تدوین فرم رضایت آگاهانه منحصر به فرد هر تحقیق را خود متقبل شوند تا با اشراف و تسلطی كه بر موضوع و محتوای تحقیق دارند بهترین و مناسب‌ترین فرم رضایت آگاهانه تحقیق را تدوین نمایند.