مقایسه اثربخشی آموزش تئوریک با آموزش عملی موازین اخلاقی در روان‌پزشکی - آذرکلاه آنیتا; غنی‌زاده مریم; مولوی پرویز; ندرمحمدی مهریار; سلوت حبیبه (مجله اخلاق پزشکی - علمی پژوهشی, 2020)
زمینه و هدف: هدف این پژوهش تعیین اثربخشی آموزش تئوریک در مقایسه با آموزش عملی موازین اخلاقی به دانشجویان کارآموزی و کارورزی بخش روان‌پزشکی بود. مواد و روش‌ها: روش پژوهش از نوع نیمه‌تجربی بود. جامعه آماری مورد مطالعه شامل کلیه دانشجویان رشته پزشکی بود که دوره کارآموزی و کارورزی بخش روان‌پزشکی را در بیمارستان فاطمی اردبیل می‌گذراندند. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 36 نفر به ‌عنوان نمونه مورد بررسی قرار گرفتند، از این تعداد 18 نفر به ‌صورت تصادفی در گروه آموزش تئوریک موازین اخلاق حرفه‌ای (گروه 1) و 18 نفر در گروه آموزش عملی موازین اخلاق حرفه‌ای (گروه 2) جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه شایستگی اخلاقی و چک‌لیست رعایت موازین اخلاق حرفه‌ای در روان‌پزشکی استفاده شد. اطلاعات جمع‌آوری‌شده با نرم‌افزار SPSS 21 مورد تحلیل آماری قرار گرفت. از میانگین و انحراف استاندارد و آزمون t و شاخص اندازه اثر کوهن برای تحلیل آماری استفاده شد. یافته‌ها: نتایج به دست‌آمده از این پژوهش نشان داد که از لحاظ آماری تفاوت معنی‌داری بین میانگین‌های نمرات دو گروه در پرسشنامه شایستگی اخلاقی و در پیش‌آزمون چک‌لیست موازین اخلاق حرفه‌ای وجود نداشت. بعد از ارائه آموزش‌ها، میانگین نمرات پس‌آزمون چک‌لیست گروه 2 که آموزش عملی دریافت کرده بودند، افزایش قابل توجهی داشت و به طور معنی‌داری از نمرات گروه یک بالاتر بود. بیشترین تفاوت در رعایت استقلال بیمار و حفظ حریم بیمار ایجاد شده بود. نهایتاً بر اساس مقیاس کوهن اثربخشی آموزش عملی نسبت به آموزش تئوریک بیشتر بود. ملاحظات اخلاقی: اطلاع‌رسانی به موقع و جلب رضایت دانشجویان هنگام شروع بخش روان‌پزشکی، محرمانه‌نگه‌داشتن نتایج انفرادی دانشجویان، دخالت‌ندادن نتایج در ارزیابی عملکرد آموزشی دانشجویان. نتیجه‌گیری: آموزش عملی موازین اخلاقی مؤثرتر از آموزش تئوریک بود و صرفاً تأکید بر آموزش‌های تئوریک نمی‌تواند منجر به رعایت موازین و کدهای اخلاق پزشکی باشد، لذا ضروری است که در طول دوره آموزش پزشکان عمومی علاوه بر برگزاری کلاس‌های تئوریک از آموزش کارگاهی و یا سایر روش‌های عملی و مؤثر نیز استفاده گردد.