مروری روایی بر رشد علم پزشکی در دورۀ شکوفایی تمدن اسلامی - خالقی, علی; بهرامی, علیرضا (پژوهش در دین و سلامت, 2024)
سابقه و هدف: یکی از مهم‌ترین عوامل ساخت تمدن‌ها، توجه به «علم» بوده است. ازجمله علومی که از ابتدا مورد توجه مسلمانان قرار گرفت، به اوج رشد و شکوفایی رسید و نقش بسزایی را در پیشرفت تمدن اسلامی ایفا کرد، شاخه‌های گوناگون پزشکی می‌باشد. روش کار: نوشتۀ حاضر پژوهشی کتابخانه‌ای و اسنادی است که به روش توصیفی-تحلیلی سامان یافته و کلیدواژه‌های تمدن اسلامی، پیشرفت‌های علمی و دستاوردهای مسلمانان در علم طب را از منابع تاریخی استخراج و بررسی کرده است. یافته‌ها: بررسی منابع تاریخی نشانگر شکوفایی علوم پزشکی در حوزۀ تمدن اسلامی بوده است. موردهایی را می‌توان دال بر این مدعا شمرد. مثل ظهور پزشکان صاحب‌نظر و صاحب‌اثر مانند علی بن ربن طبری مؤلف فردوس الحکمة، رازی (الحاوی و طب المنصوری)، ابن‌سینا (القانون فی الطب)، على بن عباس اهوازى (كامل الصناعة الطبیة) و ابوالقاسم زهراوى (التصريف لمن عجز عن التأليف)؛ ابتکارات و دستاوردهای ارزشمند در زمینه‌های مختلف از‌جمله تشخیص بیماری‌ها و درمان آنها مانند شناسایی و درمان آبله و سرخک توسط رازی و تشریح جزئیات اندام‌های مختلف بدن از‌جمله قلب ازسوی ابوعلی سینا؛ تدوین جامع‌ترین کتاب داروشناسی و معرفی و شرح حدود 1400 قلم دارو توسط ابن‌بیطار؛ ایجاد بیمارستان‌های مجهز و تهیة لوازم آن و.... نتیجه‌گیری: مسلمانان در عصر شکوفایی تمدن اسلامی، در علوم پزشکی به دستاوردهای شگرفی دست یافتند و به اعتراف دانشمندان غربی به مرجع دانش پزشکی در اروپا و دنیا تبدیل شدند. امروز بر فرزندان تمدن اسلامی است که با تکیه بر این گذشتۀ پرافتخار و تلاش و خودباوری به قله‌های پیشرفت در علم و فناوری، ازجمله مرجعیت علمی در پزشکی دست یابند.