بررسی تأثیر نوع ترکیب بکار رفته در بستر بر کیفیت ورمی کمپوست تولیدی از ضایعات آشپزخانه، ضايعات باغی و فضولات گاوی توسط کرم آيزينيا فوتيدا - موسوی, سیدعلیرضا; فرجی, مجید (فصلنامه علمی پژوهشی بهداشت در عرصه, 2016)
زمينه و اهداف: فرایند توليد کود از پسماند توسط کرمها مسيری است که دارای جنبه‌های مثبت زيست محيطی، بهداشتی و اقتصادی می‌باشد. لذا اين مطالعه با هدف بررسی تاثير نوع بستر در درصدهای مختلف بر کيفيت کود از زایدات جامد انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه با انتخاب سه نوع بستر شامل ضایعات آشپزخانه، شاخ و برگ پوسیده درختان و فضولات حیوانی در 20 تيمار طراحی گرديد. در انتهای دوره زمانی مناسب پارامترهای TKN، P، TC، pH، EC، Na، K، رطوبت، خاکستر، مواد آلی، نسبت C/N، خصوصیات فیزیکی و ظاهری کمپوست آزمایش شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد در تمامی 20 تيمار کيفيت کود توليدی در محدوده استاندارد می‌باشد. با توجه به بالا بودن ترکيبات نيتروژنه در مواد اولیه تيمارهای M، N، O، Q، R وU، نسبت نيتروژن در کود حاصل از آنها بالاتر از بقيه تيمارها بود. بررسی توليد کرم در نمونه‌ها نشان داد که تيمارهای U (90% شاخ و برگ و 10% فضولات حیوانی) و Q (90% شاخ و برگ و 10% مواد غذایی) با 266 و253 عدد کرم بيشترين تعداد توليد کرم را در بين تيمارها داشته‌اند. نتيجه گيري: نوع مواد اوليه بستر اهميت ويژه‌ای در کيفيت کود توليدی دارد. هر گونه تغيير در اين ترکيبات به دليل تغيير در حضور يا عدم حضور ماکرو و ميکرونوترینت‌ها می‌تواند فرايند توليد کود با کيفيت و همچنين توليد کرم را تحت تاثير قرار دهد. لذا بهينه سازی درصد ترکيبات بستر، از اهميت ويژه‌ای برخوردار است که در استفاده بهينه از سرمايه‌ها و کاهش زمان توليد ورمی کمپوست موثر می‌باشد.