انقلابی در بیهوشی سزارین: نقش نوظهور آرتیکائین - شبانخانی, کیحان (مجله انجمن آنستزیولوژی و مراقبت‌های ویژه ایران, 2026)
زمینه و هدف: بی‌حس‌کننده‌های موضعی سریع‌الاثر با مدت اثر متوسط برای بی‌حسی نخاعی در سزارین مطلوب هستند، جایی که آمادگی به‌موقع جراحی، پایداری همودینامیک مادر و تحرک زودرس پس از عمل، حیاتی است. آرتیکائین، یک بی‌حس‌کننده آمیدی که به دلیل داشتن حلقه تیوفن و متابولیسم دوگانه (کبدی + استراز پلاسما) متمایز می‌شود، شروع سریع و پاکسازی سریع سیستمیک را ارائه می‌دهد که ممکن است این نیازهای زایمانی را برآورده کند. این مرور روایتی، داده‌های فارماکولوژیک کنونی و شواهد بالینی را برای ارزیابی کارایی و ایمنی آرتیکائین به عنوان یک بی‌حس‌کننده نخاعی برای زایمان سزارین ترکیب می‌کند. مواد و روش‌ها: یک جستجوی جامع ادبیات در پایگاه‌های پاب‌مد، ام‌بیس و کتابخانه ککران برای بازه زمانی ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۵ انجام شد. مطالعات واجد شرایط شامل کارآزمایی‌های بالینی، بررسی‌های فارماکوکینتیک و ارزیابی‌های نوروتوکسیسیتی بودند که تجویز اینتراتکال یا اپیدورال آرتیکائین را در جمعیت‌های مامایی و غیرمامایی بررسی کرده بودند. یافته‌ها: نه کارآزمایی بالینی و چندین مطالعه فارماکولوژیک شناسایی شدند. آرتیکائین اینتراتکال (۸۴–۶۰ میلی‌گرم، ۵% هایپرباریک) به طور مداوم بی‌حسی جراحی را در عرض ۵–۳ دقیقه ایجاد کرد و بلوک حسی را برای ۸۵–۷۰ دقیقه حفظ کرد، با بهبودی حرکتی و توانایی راه رفتن زودتر در مقایسه با بوپیواکائین. در جمعیت‌های مامایی، داده‌ها – اگرچه محدود – سطوح حسی قابل اعتماد، فشار خون پایدار مادر و نمرات آپگار نوزاد قابل مقایسه با داروهای مرسوم را نشان دادند. یافته‌های فارماکوکینتیک نیمه‌عمر پلاسمایی سریع ۳۰–۲۰ دقیقه‌ای را به دلیل هیدرولیز استری آشکار کرد که خطر سمیت سیستمیک را کاهش می‌دهد. در دوزهای سزارین، هیچ نوروتوکسیسیتی با اهمیت بالینی گزارش نشده است، اگرچه مطالعات حیوانی با دوز بالا نشان‌دهنده نیاز به هوشیاری مستمر است. نتیجه‌گیری: آرتیکائین شروع سریع، مدت اثر کافی حین عمل و بهبودی تسریع‌یافته مادر را ترکیب می‌کند و آن را به یک جایگزین امیدوارکننده برای بی‌حسی نخاعی در سزارین تبدیل می‌سازد. با این حال، قبل از پذیرش گسترده بالینی، انجام کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی شده چندمرکزی بزرگ‌تر برای تأیید ایمنی مامایی، بهینه‌سازی راهبردهای دوزدهی و ارزیابی پیامدهای بلندمدت نوزادی ضروری است.