شناسایی عوامل مؤثر بر سواد اخلاقی معلمان ابتدایی از دیدگاه معلمان نمونه شهر اردبیل - رحیمی اول, قاسم; خالق‌خواه, علی; تقوی, حسین; اکبری, تقی (مجله اخلاق زیستی- علمی پژوهشی)
زمینه و هدف: سواد اخلاقی معلمان از اهمیت ویژه‌ای در تربیت دانش‌آموزان برخوردار است، چرا که آنان را در فهم و به‌کارگیری ارزش‌ها و اصول اخلاقی یاری می‌دهد و زمینه‌ساز پرورش نسلی مسئولیت‌پذیر و اخلاق‌مدار می‌گردد. هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر سواد اخلاقی معلمان ابتدایی از دیدگاه معلمان نمونه شهر اردبیل بود. روش: روش این پژوهش از نوع کیفی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان نمونه شهر اردبیل طی سه سال (از سال 1398 تا 1400 ش.) بودند. تعداد کل این معلمان 85 نفر بود. برای نمونه‌گیری از روش هدفمند استفاده شد. تعداد نمونه شامل 27 نفر از جامعه آماری مذکور بود که به شیوه تدریجی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت. برای تجزیه ‌و تحلیل متن مصاحبه‌ها از روش تجزیه ‌و تحلیل تم استفاده شد. ملاحظات اخلاقی: در تدوین این مقاله جنبه‌های اخلاقی شامل حفظ اصالت متون، صداقت، امانتداری، رضایت و اطلاع‌رسانی رعایت شده است. یافته‌ها: بر اساس یافته‌ها مقوله‌های اساسی مبین سواد اخلاقی مشتمل بر 16 مقوله بود که بیانگر سه دسته عوامل علّی (مانند امور اداری، وضعیت مدرسه، چشم‌انداز آتی، ارتباطات، کسب دانش، هنجارهای موجود و بینش اخلاقی)، عوامل مداخله‌ای (وضعیت شغلی، ساختار سازمانی، مدیریتی و قراردادهای روان‌شناختی) و عوامل زمینه‎ای (سن، جنسیت، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات، مذهب، تعداد فرزندان، تحصیلات والدین، تحصیلات همسر، سابقه خدمت، رشته تحصیلی، شغل، شرکت در گردهمایی‌هایی اجتماعی، نمایشگاه‌ها و کلاس‌های آموزشی و محل خدمت شهری و روستایی) بود. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بر اهمیت توجه به مقوله‌های شناسایی‌شده به عنوان عوامل مؤثر بر سواد اخلاقی معلمان ابتدایی تأکید دارد و نشان می‌دهد که درک و به‌کارگیری این عوامل می‌تواند به بهبود کیفیت آموزشی و تربیتی در مدارس ابتدایی و مآلاً بازتاب آن در آتیه جامعه منجر شود.