شناسایی، اولویت‌بندی و فراتحلیل شاخص‌های افشای مسئولیت اجتماعی، اخلاق حرفه‌ای و مدیریت لحن (لحن گزارشگری) مؤثر بر خوانایی گزارشگری مالی - وفایی‌پور روح‌اله; قاسمی مصطفی; محسنی عبدالرضا (مجله اخلاق زیستی- علمی پژوهشی, 2022)
زمینه و هدف: گزارش‌های مالی، مهم‌ترین منابع اطلاعاتی برای قانونگذاران، سهامداران، تحلیلگران و سایر ذی‌نفعان به شمار می‌آیند. این گزار‌ش‌ها در صورت قابل فهم‌بودن، برای استفاده‌کنندگان مفید خواهد بود. در همین راستا مطالعه حاضر با هدف شناسایی، اولویت‌بندی و فراتحلیل شاخص‌های افشای مسئولیت اجتماعی، اخلاق حرفه‌ای و مدیریت لحن (لحن گزارشگری) مؤثر بر خوانایی گزارشگری مالی، صورت پذیرفته است. روش: مطالعه حاضر یک پژوهش توصیفی ـ پیمایشی است. جامعه آماری این مطالعه را اعضای حسابداران رسمی تهران و شیراز تشکیل می‌دهند. از آنجا که آمار رسمی جامعه مورد مطالعه در دسترس نیست، بنابراین می‌توان تعداد آن‌ را نامحدود فرض کرد. نمونه آماری پژوهش حاضر را 260 نفر از اعضای جامعه آماری یادشده که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، انتخاب شدند، تشکیل می‌دهند. به منظور شناسایی شاخص‌های مؤثر بر خوانایی گزارشگری مالی از تکنیک توزیع دو جمله‌ای و تحلیل عاملی اکتشافی و جهت اولویت‌بندی شاخص‌ها از تکنیک ترجیحات غیر خطی فازی استفاده گردید. همچنین به منظور بررسی روابط بین افشای مسئولیت اجتماعی، اخلاق حرفه‌ای و مدیریت لحن (لحن گزارشگری) مؤثر بر خوانایی گزارشگری مالی، از تکنیک فراتحلیل استفاده شد. ملاحظات اخلاقی: در تمامی مراحل نگارش مقاله، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته‌ها: بر اساس نتایج تکنیک ترجیحات غیر خطی فازی، از بین شاخص‌های اخلاق حرفه‌ای؛ 1. مهارت، صلاحیت و گزارشگری حرفه‌ای 2. دریافت و اعطای هدایا 3. ایفای مسئولیت اقتصادی، قانونی و اخلاقی در قبال جامعه و صاحبکار و در بین شاخص‌های مدیریت لحن؛ 1. مدیریت سود تعهدی، واقعی و گزارشگری متقلبانه 2. فرار مالیاتی و اهرم مالی 3. تغییر و جهت‌دارنمودن نگرش عملکرد مالی با پیچیدگی و طول متن و از شاخص‌های افشای مسئولیت اجتماعی؛ 1. ارائه اطلاعات صحیح و واقع‌بینانه 2. آموزش مشارکت و توسعه جامعه، اشتغال 3. رشد اقتصادی، بهره‌وری و مالیات تکلیفی و عملکرد، به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم را از نظر میزان اهمیت و تأثیر به خود اختصاص دادند. همچنین نتایج فراتحلیل نشان داد که بین افشای مسئولیت اجتماعی، اخلاق حرفه‌ای و مدیریت لحن با خوانایی گزارشگری مالی، رابطه معناداری وجود دارند. نتیجه‌گیری: افشای مسئولیت اجتماعی، اخلاق حرفه‌ای و مدیریت لحن (لحن گزارشگری)، از جمله عوامل تأثیرگذار بر خوانایی گزارشگری مالی هستند. تأکید بر این سه متغیر مهم می‌تواند اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم‌گیری ذی‌نفعان سازمان و یا تحلیلگران بازار را به صورت کاملاً خوانا و واضح‌تر فراهم آورد.