بررسی تطبیقی محورهای اصلی تربیت فردی انسان در نهج البلاغه و اصول اخلاقی - پیشرو علیرضا; تابان جعفر; ملکی یداله (مجله اخلاق زیستی- علمی پژوهشی, 2021)
زمینه و هدف: تربیت فردی و اجتماعی از مهم‌ترین موضوعات مورد تأکید در مکاتب و ادیان مختلف است. این مسأله به طور مشخص در دین اسلام که هدف اساسی آن، هدایت انسان‌ها به سوی سعادت دنیوی و اخروی است، مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، پژوهش حاضر به محورهای تربیت فردی و اجتماعی بر مبنای اصول اخلاقی در نهج‌البلاغه می‌پردازد. مواد و روش‌ها: روش مورد استفاده در پژوهش حاضر، توصیفی ـ تحلیلی است که به صورت مروری به بررسی مؤلفه‌های تربیت فردی و اجتماعی در نهج‌البلاغه می‌پردازد. یافته‌ها: ابعاد تربیت در اسلام و سیره امام علی (ع) بر مبنای عدل‌ورزی، معاشرت نیکو و احسن، صبر و شکیبایی، بخشندگی و نیک اندیشی، نفی خودستایی و خساست، نفی تکبر و خودستایی و ظلم‌ستیزی بنا شده است که در نهایت، به اصلاح امور فردی و اجتماعی منجر می‌شوند و بنیانی برای شکل‌گیری زندگی مبتنی بر اخلاق تلقی می‌گردند. نتیجه‌گیری: اصول اخلاقی در سیره امام علی (ع) و نهج‌البلاغه، بر مبنای فطرت پاک انسانی بنا شده است که باعث شکل‌گیری زندگی صلح‌آمیز و اخلاقی میان انسان‌ها می‌شود و در نهایت زندگی اجتماعی انسان را مبتنی بر عدالت، همکاری و تعاون اجتماعی، نفی تکبر و کمک به هم‌نوعان سامان می‌بخشد. تربیت در نهج‌البلاغه متأثر از احکام و آموزه‌های دینی و رفتار رسول گرامی اسلام (ص) به عنوان الگوی واقعی زندگی اخلاقی، شکل گرفته است.