درمان‌های بی‏خوابی از دیدگاه طب سنّتی ایران و مقایسه آن با طب نوین

زهره فیض‎آبادی, رقیه جوان, روشنک مکبری‏ نژاد, ژاله علی‏ اصل

چکیده


1949

مقدمه: بی‏خوابی از شایع‌ترین اختلالات خواب است که بر کیفیت زندگی تأثیر به‎سزایی دارد. این بیماری در متون طب سنّتی ایران «سَهَر» نامیده می‌شود. با توجه به میزان شیوع بالای این بیماری و عوارض جانبی داروهای خواب‌آور و افزایش تمایل مردم برای استفاده از داروهای گیاهی، مطالعه حاضر با هدف بررسی انواع درمان‌های بی‎خوابی از دیدگاه طب سنّتی ایران و مقایسه‌ آن با درمان‌های رایج در طب نوین طراحی شد.

روش کار: در این تحقیق، متون به روش کتابخانه‌ای بررسی می‎شوند. حاصل کار بر روی متون معتبر طب سنّتی ایران است که مطالب مربوط به بی‎خوابی و درمان‌های آن به تفکیک بیان شده است. از طرفی مقالات و تحقیقات جدید نیز بررسی شده‎اند.

یافته‌ها: پزشکان طب سنّتی ایران برای درمان بی‎خوابی، رعایت حفظ‌الصحه خواب را ضروری می‌دانند و سپس تدابیر غذایی، استفاده از داروهای مفرد و مرکب و اَعمال یداوی را تجویز می‌کنند. آنان انواع روش‌های استنشاقی و موضعی مصرف دارو مانند روغن‌مالی پیشانی، ملاج سر و کف پا، استعمال انواع آبزن‌ها، پاشویه و ماساژ کف پا مانند داروهای خوراکی برای درمان بی‏خوابی را تجویز می‏کنند، درحالی‌که در طب نوین اغلب، روش‏های خوراکی و شناختی- رفتاری در درمان بی‎خوابی استفاده می‌شوند و درمان‌های موضعی کمتر به‏کار می‏روند.

نتیجه‌گیری: استفاده از انواع روش‌های موضعی مصرف دارو در درمان بی‎خوابی در طب سنّتی موجب کاهش عوارض جانبی در مقایسه با روش خوراکی می‏شود و این امر می‌تواند راهگشای درمان در بسیاری از بیماران گرفتار عوارض جانبی داروهای طب نوین باشد.


کلید واژه‌ها


سهر؛ بی‎خوابی؛ طب سنّتی ایران

تمام متن:

PDF (English)

1629

مراجع


مالی یاسر. درمان بی‎خوابی مزمن. نشریه نوین پزشکی، آذر 1391، سال چهاردهم، شماره 538، صص 337-334.

SaddichhaS. Diagnosis and treatment of chronic insomnia. Ann Indian Acad Neurol.2010;13(2):94-102.

FeyzabadiZ, JafariF, FeizabadiPS, AshayeriH, EsfahaniMM, BadieeAval S. Insomnia in Iranian Traditional Medicine. Iran Red Crescent Med J. 2014; 16(3):e15981.

PigeonWR.Diagnosis,prevalence,pathways,consequences&treatmentofinsomnia.Indian J Med Res. 2010;131: 321-332.

امین‏نیا نعیمه، آقایی اصغر، مولوی حسین، نجفی محمدرضا. تأثیر درمان شناختی گروهی بر نشانه‌های بی‎خوابی در زنان مبتلا به بی‎خوابی مزمن. مجله دانش و پژوهش در روان‏شناسی کاربردی.1390، سال دوازدهم، شماره دوم، صص 19-13.

سادوک بنجامین جیمز، سادوک ویرجینیا الکوت. خلاصه روان‌پزشکی علوم رفتاری/ روان‌پزشکی بالینی کاپلان و سادوک. ترجمه رضایی فرزین. تهران: ارجمند، ج 2، صص 371-364،1387.

فیض‌آبادی، زهره. تبیین سهر و بررسی اثر روغن بنفشه بادام روی بی‎خوابی مزمن بیماران 16 تا 50 ساله [پایان‌نامه]. تهران: دانشگاه شاهد؛ 1393.

جرجانی سید‎اسماعیل. ذخیره خوارزمشاهی. نسخه اسکن‏شده سیرجانی، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، صص 308-307، 1355.

فیض‌آبادی زهره، عشایری حسن، اصفهانی محمدمهدی، صادق پورامید، جعفری فرهاد. بررسی اسباب و علل بی‎خوابی از دیدگاه طب سنّتی ایران و مقایسه‌ آن با طب نوین. فصلنامه‌ علمی پژوهشی تاریخ پزشکی.1392، سال پنجم، شماره چهاردهم، صص 134-114.

چشتی محمد اعظم‎خان. اکسیر اعظم. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، ج 1، صص 171-170، 1387.

ارزانی محمداکبر. طب اکبری. ج 1. تصحیح و تحقیق: مؤسسه احیای طب طبیعی به سفارش مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، قم: انتشارات جلال‌الدین، ج 1، صص 60-58، 1387.

ابن‌سینا حسین‏بن عبدالله. القانون فی‎الطب. تحقیق: شمس‌الدین ابراهیم، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ج 2، صص 285-284، 2005.

عقیلی خراسانی سید محمدحسین. مخزن‏الادویه. تهران: انتشارات باورداران، 1380.

انطاکی داوودبن عمر، تذکره داوودالانطاکی(المسمی تذکره اولی‏الالباب و الجامع‏للعجب‏العجاب). ویرایش 2. بیروت: انتشارات الاعلمی، 2005.

ناظم اسماعیل. دارونامه طوبا. تهران: انتشارات آبژ، ص 21، 1389.

تنکابنی سید محمد مؤمن. تحفه‏المومنین. تحقیق و تصحیح شمس اردکانی محمدرضا، رحیمی روجا، فرجادمند فاطمه. تهران: نشر شهر، 1386.

کرمانی نفیس‏بن عوض. شرح‏الاسباب و العلامات. تصحیح و تحقیق: مؤسسه احیای طب طبیعی به سفارش مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، قم: انتشارات جلال‌الدین، ج 2. صص 105-101، 1387.

عقیلی خراسانی سید محمدحسین. معالجات عقیلی. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، صص 102-99، 1387.

ابوزید بلخی احمدبن سهل. مصالح الابدان و الانفس. تحقیق: مصری، محمود. قاهره: انتشارات منظمه الصمه العالمیه، ص 439، 2005.

القرشی علاءالدین. الشامل فی‏الصناعه الطبیه. تحقیق: یوسف زیدان. ابوظبی: منشورات المجمع الثقافی؛ 2000.

Hirshkowitz M, Seplowitz-Hafkin R G, Sharafkhaneh A. Sleep Disorders. In: Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P, editors. Kaplan and Sadock comprehensive textbook of psychiatry.9th ed. Vol 2. Philadelphia (PA): Lippincott Williams and Wilkins (LWW); 2009.p. 2150-2156

Sarris G, Byrne G J. A systematic review of insomnia and complementary medicine. Sleep Med Rev. 2011; 15(2):99-106.

Yamamura S, Morishima H, Kumano-go T, Suganuma N, et al. The effect of Lactobacillus helveticus fermented milk on sleep and health perception in elderly subjects. Eur J ClinNutr. 2009; 63(1):100-105.

Costa C. A., Kohn D. O., de Lima V.M., Gargano A. C., Flório J.C., Costa M.TheGABAergic system contributes to the anxiolytic-like effect of essential oil from Cymbopogoncitratus (lemongrass). J Ethnopharmacol. 2011; 137(1):828-836.

Jäger A.K., KrydsfeldtK, Rasmussen H.B. Bioassay-guided isolation of apigenin with GABA-benzodiazepine activity from Tanacetumparthenium.Phytother Res. 2009; 23(11):1642-4.

Ansari M, RafieeKh, Yasa N, Vardasbi S, Naimi S.M, Nowrouzi A. Measurement of melatonin in alcoholic and hot water extracts of Tanacetumparthenium, Tripleurospermumdisciforme and Viola odorata. Daru.2010; 18(3):173-178.

Kulkani K, Kasture S, Mengy S. Efficacy study of Prunusamygdalus (almond) nuts in scopolamine-induced amnesia in rats. Indian J Pharmacol.2010; 42(3):168–173.

Srivastava J, Shankar E, Gupta S. Chamomile: A herbal medicine of the past with bright future. Mol Med Rep. 2010; 3(6):895–901.

Srivastava R, Ahmed H, Dixit R, Dharamveer, Saraf S. Crocus sativus L.: A comprehensive review. Pharmacogn Rev. 2010; 4(8):200–208.

Yakoot M, Helmy s, Fawal K. Pilot study of the efficacy and safety of lettuce seed oil in patients with sleep disorders. Int J Gen Med. 2011; 4:451–456.

Monadi A, Rezaie A. Evaluation of Sedative and Pre-Anesthetic Effects of Viola odorata Linn. Extract Compared With Diazepam in Rats. Bull. Env.Pharmacol. Life Sci. 2013;2(7):125-131.

Meolie AL, Rosen C, Kristo D, Kohrman M, Gooneratne N, Aguillard RN, et al. Oral nonprescription treatment for insomnia: an evaluation of products with limited evidence. J Clin Sleep Med. 2005; 1(2):173-187.

Chang E, Lai H, Chen P, Hsieh Y, Lee L. The effects of music on the sleep quality of adults with chronic insomnia using evidence from polysomnographic and self-reported analysis: A randomized control trial. Int J Nurs Stud. 2012; 49(8):921-930.

Passos GS, Poyares DL, Santana MG, Tufik S, Mello MT. Is exercise an alternative treatment for chronic insomnia?Clinics.2012;67(6):653-659.

Inagaki J, Mahbub MH, Harada N. Effects of timing of warm bathing on night sleep in young healthy subjects. Bull Yamaguchi Med School. 2007;54(1):9-17.

Lai C, Zhu C. Therapeutic efficacy observation on combining foot bath and massage with auricular point sticking for community senile insomnia. J AcupunctTuina Sci. 2014; 12(1):17-20.




DOI: https://doi.org/10.22037/hmj.v6i19.8120

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.