انواع سرطان در آثار پزشکی تمدن اسلامی از قرن نخست تا پایان قرن ششم قمری

علی‌رضا روحی, ابراهیم محمدزاده مزینان

چکیده


71

زمینه و هدف: در آثار پزشکی اسلامی توجه به بیماری‌های مختلف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. در بین بیماری‌های مختلف، سرطان جایگاه خاصی را به خود اختصاص داد. پزشکان مسلمان تلاش‌های بسیاری را در جهت معرفی انواع سرطان، شناخت، دسته‌بندی، راه‌های درمان، داروهای مؤثر و موضوعات مختلف مرتبط با سرطان انجام داده‌اند.

مواد و روش‌ها: با استفاده از روش مروری، کتابخانه‌ای و رجوع به منابع دسته اول در زمینه پزشکی اسلام انواع سرطان استخراج و مورد بررسی قرار گرفت. در این مقاله تلاش شده است تا با استفاده از منابع مختلف پزشکی اسلامی به بررسی انواع مختلف سرطان در آثار پزشکی اسلامی از قرن 3 تا 7 ق./ ۹ تا ۱۳ م. بپردازیم.

یافته‌ها: در متون پزشکی اسلامی سرطان‌ها بسته به نوع، از جهت ویژگی‌های موجود در نفسِ سرطان به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند. تقریباً در تمامی متون پزشکی اسلامی بخشی به مباحث مختلف مرتبط با سرطان اختصاص یافته است. در این بین معرفی و دسته‌بندی انواع سرطان موضوع اصلی این مقاله است.

نتیجه‌گیری: تبیین جایگاه اخلاط اربعه و نقش آن‌ها در به وجودآمدن سرطان از اهمیت خاصی برخوردار است. مهم‌ترین این نوع تقسیم‌بندی به سرطان‌هایی است که از اعضای بدن انسان‌ها و محل سرطان ناشی می‌گردد. تقسیم‌بندی دیگر با توجه به ضعیف و شدیدبودن سرطان است و دیگری با توجه به مخفی یا ظاهربودن سرطان تقسیم می‌شود.


کلید واژه‌ها


پزشکان مسلمان؛ انواع سرطان؛ اخلاط اربعه؛ سرطان اعضا

تمام متن:

PDF

20

مراجع


Ibn Khalaf Tabrizi M. Farhang Farsi proof argument. Tehran: Publisher Nyma; 1380. Vol.1 p.304.

Nafisi M. Nafisi culrure. Khayyam. Tehran: Unstoppable; 1378. Vol.1 p.1882.

Haji Sharif A. Encyclopedia of Herbal Therapy in Iran. Tehran: Hafez Novin Publications; 2009. Vol.2 p.1037.

A group of writers. Ganjine-ye baharestan. Tehran: Library Museum and Document Center of Iran Parliament; 1386. Vol.1 p.89, 439.

Ibn Musa al-Reza A. Letter Zarrin Health. Translated by Daryayi M. Mashhad: Astan Quds Razavi; 1389. p.77.

Ibn Abi Ashbey A. Ohyon al-Anba Baqi al-Tabaqut. Research by Najjar A. Cairo: The Divine Liturgy of al-Mustafa al-Mu'taq; 2001. Vol.1 p.249.

Ibn Musa al-Reza A. Medicine of Alam al-Reza. Al-Dhahbey's Book. Research by Najaf. MM Qom: Dar al-Khiyam; 1402. Vol.1 p.102, 427-428, 439.

Jorjani I. Principles and Foundations of Traditional Medicine. Tehran: Iran University of Medical Sciences; 1383. Vol.1 p.104.

Ibn Elyis Shirazi M. Ghiyasya. Qom: Natural Resuscitation Institute; 1389. Vol.1 p.26.

Ibn Matrran A. Bostan al-Tabba and Roz'at al-Albaa. Research by Mohaqiq M. Tehran: Cultural Workshop; 2007. Vol.1 p.28.

Ibn Zakariya razi M. Al-hawi fi al-Tibb. Beirut: Dar Ihya al-Turath al-Arabi; 1422. Vol.1 p.8-113, 133, 224, 248, 317, 328, 421, 532.

Ibn Hubet Allah S. Al-Mughni fi al-Tibb. Beirut: Dar al-Nefas; 1419. Vol.1 p.81, 221.

Gorgani E. Zakhireye Khwarazmshahi. Qom: Institute for Natural Resuscitation; 1391. Vol.1 p.42.

Gorgani E. Al-Iqraz al-Tebbieh and al-Mabahis al-Alaieh. Tehran: Iranian Culture Foundation; 1345. Vol.1 p.171, 242, 556.

Azdi A. Kitab al-Maa. Tehran: Iran University of Medical Sciences; 1387. Vol.1 p.297, 625.

Ibn Sina H. The Canon of Medicine. Beirut: Dari Ehya al-Tatar al-Arabi; 1426. Vol.1 p.149, 190-191, 262, 431.

Ibn Zakaria Razi M. Nutritional benefits and disadvantages. Research and Corrected of Hamavi H. Damascus: Dar al-Kitab al-Arabi; 1984. Vol.1 p.346.

Ibn Abbas zahrawi K. Al-Tisraf Laman Ajz al-taliyf. Research and Corrected of Mahmoud Sobhi. Kuwait: Al-Kuwait Institute of Islamic Studies; 2004. Vol.1 p.433, 849-850, 1005-1008.

Ibn Zakariya Razi M. Taqasim al-Ilal. Beirut: Dar al-Ehya; 1412. Vol.1 p.41.

Ibn Zahrawi K. Al-Jaraha. Riyadh: Matabeq al-Farazdaq al-Tjarya; 1422. Vol.3 p.145, 223, 312.

Ibn Ali Magyusi A. Al-Kahala (al-Ayoun). Damascus: The Lights of al-Zarah al-Thaqafa; 1997. Vol.1 p.159, 224, 294.

Ibn Bahram Cannes M. Al-Qarabazin Cannes. Investigated by Zahir Baba M. Aleppo: Ma'heed al-Atat al-Alami al-Arabi; 1403. Vol.1 p.247.

Ibn Talmiz A. Essay by Philosophy. Research and Corrected by Sobhi M. Aleppo: The Minutes of the Society for the Medicine of the Immaculate Conception al-Arabi; 1417. Vol.1 p.45

Abdul Aziz Baladi Mo'am H. Qamous al-Ta'b al-Arabi. Oman: Dar al-Basihir; 1425. Vol.1 p.826.

Ibn Zakaria Razi M. Al-Qawlānz Book of Our Book Alfarq. Investigate and Corrected by Sobhi M. Aleppo: Leaks of the Aleppo Society; 1403. Vol.1 p.6, 19, 124.

Kashkari Y. Kanush fi al-Tibb. Tehran: Iran University of Medical Sciences; 1386. Vol.1 p.345, 439, 543.

Ibn Muhammad Baladi A. Tadbir al-Habbali al-Atfal and al-Sabyian and maintaining the integrity. Research by Haj Qasim M. Baghdad: Dar al-Lashid; 1980. Vol.1 p.286.

Ibn Sina H. Al-Ain and al-Hajat. Corrected by Qale-Qi and others. Tehran: Institute for the Study of Medical History of Islamic Medicine and Supplement of Iran University of Medical Sciences; 1386. p.97.

Ibn Isa Kahal A. Tehkareh al-Kahalein. Tehran: Iran University of Medical Sciences; 1387. Vol.1 p.245.

Ibn Ali Magyusi A. Full of Alsana'a al-Taba'ya. Qom: The Institute of Natural Resurrection Jalal al-Din; 1387. Vol.1 p.130-132, 378, 474, 499.

Ibn Gisar Qeyrovani. Al-Qurbuh between Saba'ah and al-Allah. Corrected and Investigated by Zamzieh Mohammad. Baghdad: Baghdad Society; 1410. Vol.1 p.44, 96.

Ibn Zakaria Razi M. Al-Mansouri fi al-Tibb. Corrected by Bakri H. Kuwait: Al-Thaqafta and al-Ulum; 1408. Vol.1 p.316, 404, 500, 542.

Ibn Zakaria Razi M. Tib al-Almulaki. Corrected by Zakur M. Beirut: Dar al-Mannhaj; 1430. Vol.1 p.191.

Ibn Qurra E. Al-Zaqirah fi ilm al-Tibb. Beirut: Dar al-Kitab al-Ilmiyah; 1419. Vol.1 p.228.




DOI: https://doi.org/10.22037/med%20hist%20j.v11i38.24263

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.