پزشکی و کارد پزشکی (جراحی) در شاهنامه فردوسی

محمدرضا رجب‌نژاد--- استادیارگروه تاریخ پزشکی، مؤسسه مطالعات تاریخ علوم پزشکی، طب اسلامی و مکمل، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران,
مهین‌تاج صادق‌نیا--- دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ علوم پزشکی، مؤسسه مطالعات تاریخ علوم پزشکی، طب اسلامی و مکمل، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)

چکیده


160

زمینه و هدف: حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی، بزرگ‌ترین حماسه‌سرای تاریخ ادب پارسی است. شاهنامه فردوسی یکی از آثار فاخر جهانی است که از بطن اشعار حماسی آن می‌توان جنبه‌های مختلف علمی، اجتماعی و تاریخی را بیرون کشید و مورد بررسی قرار داد. یکی از موارد مهم علمی، دانش پزشکی است که در داستان‌های حماسی نامه باستان به زیبایی و حکیمانه به تصویر درآمده‌اند. این پژوهش بر آن است دیرینگی دانش پزشکی و تخصص‌های مربوط به آن را در اشعار شاهنامه فردوسی به ویژه داستان زاده‌شدن «رستم» پهلوان اسطوره‌ای ایرانی که به شیوه «کارد پزشکی» (عمل رستم‌زاد) متولد شده است را واکاوی کند.

مواد و روش‌ها: پژوهش یادشده درصدد بیان شکوه و قدمت تاریخ پزشکی ایران باستان آن هم در موضوع مهمی مانند جراحی است که به روش مطالعه و بررسی کتابخانه‌ای با تکیه بر منابع اصیل تاریخ پزشکی انجام گرفته است.

یافته‌ها: شاهنامه یکی از بهترین منابع اصیل در اثبات قدمت تاریخ پزشکی ایران باستان است که مورد غفلت قرار گرفته است.

نتیجه‌گیری: اشعار فردوسی نشانِ پروردگی و پیشرفتگی و پرمایگی دانش پزشکی را دارد. داستان زادن «رستم» پهلوان اسطوره‌ای ایرانی و شیوه جراحی در دوره باستان و اصطلاحات پزشکی که حکیم در نظم آورده، نمونه‌ای از اوج دانش پزشکی ایرانیان است.


موضوع


پزشک؛ کارد پزشکی؛ سیمرغ؛ فردوسی؛ تاریخ پزشکی

تمام متن:

PDF

59

مراجع


Samarkandi A. Four articles. In: Moein MG-M, editor. Tehran: Jami; 2001. p.47.

Avesta, Ancient Persian Hymns and Texts. Edited by Dastkhah J. Tehran: Morvarid; 1992. Vol.1 p.272-273.

Makenzi DN. Pahlavi language culture. Edited by Mirfakhraei M. Tehran: Institute of Humanities and Cultural Studies; 1994. p.210.

Makenzi DN. Pahlavi language culture. Edited by Mirfakhraei M. Tehran: Institute of Humanities and Cultural Studies; 1994. p.241.

Bokharaei RIAA. Guiding students. Edited by Matini J. Mashhad: Mashhad University; 1992. p.14.

Zamkhashri AMIO. Literary Introduction. 1843. p.56.

Ferdowsi A. Ferdowsi's Shahnameh. Tehran: Qatre; 2008. p.41.

Tajbakhsh H. Iranian veterinary and medical history. Tehran: Tehran University; 2000. p.388.

Tajbakhsh H. Iranian veterinary and medical history. Tehran: Tehran University; 2000. p.24.

Ferdowsi A. Ferdowsi's Shahnameh. Tehran: Tehran University; 2008. p.79.

Avesta, Ancient Persian Hymns and Texts. Edited by Dastkhah J. Tehran Morvarid; 1992. Vol.1 p.875-876.

Avesta, Ancient Persian Hymns and Texts. Edited by Dastkhah J. Tehran: Morvarid; 1992. Vol.2 p.736.

Ferdowsi A. Ferdowsi's Shahnameh. Tehran Qatre; 2008. p.295-296.

Ferdowsi A. Ferdowsi's Shahnameh. Tehran: Tehran University; 2008. p.284.

Ferdowsi A. Ferdowsi's Shahnameh. Tehran Tehran University; 2008. p.235-236.

Razi MIZ. Mansouri in medicine. Edited by Seddighi HB. Tehran: Tehran University Medical Scienc; 2007. p.275-276.

Ferdowsi A. Ferdowsi's Shahnameh. Tehran: Tehran University; 2008. p.236-237.

Avesta, Ancient Persian Hymns and Texts. Edited by Dastkhah J. Tehran: Morvarid; 1992. p.400.

Tajbakhsh H. Iranian veterinary and medical history. Tehran: Tehran University; 2000. p.293-294.

Zahravi AKIA. Altasrif Leman Ajz An Talif. Edited by Mehhdi Mohaqeq AA. Tehran: Islamic Studies Institute of Tehran University; 1993. p.38.

Sina AA. Ibn Sina's LAw. Edited by Sharafkandi A.. Tehran: Sorosh; 1997. Vol.3 p.26.

Seyed Mohammad Hosein Ben Mohammad Hadi Aghili Alawi Shirazi. Makhzan Aladviye. Kolkata; 1260. p.229.

Ferdowsi A. Ferdowsi's Shahnameh. Tehran: Qatre; 2008. Vol.5 p.22.

Elgod C. Medicine in the Safavid period. Edited by Javidan M. Tehran: Tehran University; 1996. p.201.

Mo'men H. Tohfe Mo'menin. Qom: Nor Vahy; 2011. Vol.2 p.317-318.

Bahaoddin Ben Mir Ghoam Addin Baha Aldoleh. Summary of experiences. Tehran: Iran University of Medical Science; 2003. p.623.

Ferdowsi A. Ferdowsi's Shahnameh. Tehran: Qatre; 2008. p.238-239.

Bironi MIAA. Pharmacology in medicine. Edited by Mozaffarzade B. Tehran: Persian Language and Literature Academy; 2004. p.163-164.




DOI: http://dx.doi.org/10.22037/med%20hist%20j.v9i32.17747

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.