معرفی مفردات دارویی مؤثر در درمان صرع در طب سنتی ایران

مژده خدابخش, زهره فیض‌آبادی, حمیده ناقدی, خدیجه ساکت

چکیده


1762

مقدمه: صرع اختلال متناوب و ناگهانی سیستم عصبی ناشی از تخلیه هم‌زمان در تعدادی از نورون‌های مغزی است که منجر به اختلال حسی و از بین‌رفتن هوشیاری و حرکات تشنجی می‌شود. در حال حاضر شایع‌ترین داروهای مورد استفاده در درمان صرع، کاربامازپین و والپروات سدیم است که با وجود عوارض جانبی متعدد تنها 70‌% موارد صرع را کنترل می‌کند. این امر لزوم به ‌کارگیری درمان‌های کارآمدتر را ضروری می‌سازد. در طب سنتی ایران به مقوله صرع و درمان‌های آن توجه گسترده‌ای شده است. در این مطالعه مفردات مؤثر در صرع مورد بررسی قرار می‏گیرد.

روش: این تحقیق یک مطالعه کتابخانه‌ای و بررسی متون می‌باشد. در این مطالعه مفردات دارویی مؤثر در درمان صرع در 5 کتاب مرجع داروشناسی طب سنتی شامل «الابنیه عن حقایق‌الادویه»، «القانون فی الطب»، «تذکره داوود انطاکی»، «تحفه حکیم مؤمن» و «مخزن‌الادویه» جستجو شد. این مطالعه در چند مرحله (یافتن واژگان کلیدی، جستجو در منابع، تهیه لیست واحد، یافتن مترادفات، دسته‌بندی، جمع‌بندی و امتیاز‌دهی، مرتب‌سازی بر حسب امتیاز کسب‌شده) انجام شد.

یافته‌ها: تعداد 81 مفرده دارویی مطرح در درمان صرع یافت شد که 66 مفرده منشأ گیاهی، 10 مفرده منشأ حیوانی و 5 مفرده منشأ معدنی دارند. این مفردات به ‌ترتیب امتیاز کسب‌شده در جدولی مرتب شدند. اثربخشی تعدادی از این گیاهان مانند سیاه‌دانه، انیسون، فندق هندی، هلیله سیاه، بادرنجبویه، انغوزه، اسطوخدوس و سداب در مطالعات حیوانی یا انسانی به اثبات رسیده است.

بحث و نتیجه‌گیری: لیست مفردات دارویی حاصل‌شده در این مطالعه می‌تواند زمینه‌ساز انجام مطالعات بالینی آینده برای ساخت داروهای جدید و مؤثر با منشأ طبیعی در درمان صرع باشد.


موضوع


صرع؛ طب سنتی ایران؛ گیاهان دارویی؛ مفردات دارویی

تمام متن:

PDF

6336

مراجع


Stone R. Harrison's Principles of Internal Medicine: Self-Assessment and Board Review: Self-Assessment and Board Review: McGraw-Hill Education. 2001. part 11, 10.

امینی فارسانی، زینب. احدی، محمدعلی. تیموری، حسين. حائری روحانی، علی. حیدری، ثریا. شناسايي جهش‌هاي ژن سيستاتين B در بيماران مبتلا به صرع منتشر ايديوپاتيک در استان چهارمحال و بختياري. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد. (1392 ش.)، سال پانزدهم، شماره اول، صص 82-74.

Nachvak M, Haghighat HR, Rezaei M. Prevalence and Monitoring of Epilepsy in Mentally Retarded Students (2002). J Kermanshah Univ Med Sci. 2004; 8: 3.

کاظمی، سيد‌علی‌نقی. بردبار حقیقی ثابت، مهرداد. امير‌مقدمی، حميد‌رضا. موسوی‌نسب، سیدنورالدین. بررسی تأثیر تجويز دوز‌های بالای ويتامين D3 خوراکی بر سطح فسفاتاز قليايی، کلسيم، فسفر و ويتامين D3 سرم کودکان بالای 3 سال تحت درمان با فنوباربيتال. مجله علمي پژوهشی دانشگاه علوم پزشكي زنجان. (1389 ش.)، سال هجدهم، شماره هفتاد و نهم، صص 70-62.

ابراهیمی، حسينعلي. درمان‌های رایج صرع. فصلنامه علوم مغز و اعصاب ایران. (1388 ش.)، سال هشتم، شماره بیست و پنجم، صص 390-377.

خدادوست، محمود. ناصری، محسن. شریعت‌پناه، شمسا. کمالی‌نژاد، محمد. امتیازی، مجید. دواتی، علی. هاشمی‌نژاد، عباس. کشاورز، منصور. پیشگيري و درمان بيماري‌هاي مفاصل از ديدگاه طب سنتي ايران. فصلنامه تاریخ پزشکی. (1390 ش.)، سال سوم، شماره هفتم، صص 55-35.

مظفرپور، سيدعلي. ناصری، محسن. اسماعیلی دوکی، محمدرضا. بیژنی، علي. کمالی‌نژاد، محمد. یوسفی، مهدی. مجاهدی، مرتضی. خدادوست، محمود. معرفي مفردات دارويي مؤثر در درمان «يبوست» در طب سنتي ايراني. فصلنامه تاریخ پزشکی. (1390 ش.)، سال سوم، شماره نهم، صص 95-49.

ناصري، محسن. بررسي داروهاي ضد صرع در طب سنتي ايران. پايان‌نامه دوره دكتراي عمومي، به راهنمايي دكتر محمدحسين پورغلامي، تهران: دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، (1373 ش.)، صص 84-80.

هروی، ابومنصور موفق بن علی. الأبنیه عن حقایق الأدویه. تحقیق و تصحیح احمد بهمنيار. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، (1346 ش.)، صص 317-34.

ابن سينا، حسين بن عبدالله. القانون فی الطب. تحقیق شمس‌الدين ابراهيم. بيروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، (2005 م.)، صص 304-292.

انطاکی، داوود بن عمر. تذکره داوودالانطاکی (المسمی تذکره اولی الالباب و الجامع للعجب العجاب). ويرايش دوم، بيروت: انتشارات الاعلمی، (2005 م.)، صص 342-59..

مؤمن تنکابنی، سيدمحمد. تحفه المؤمنين. تحقیق و تصحیح محمدرضا شمس اردکانی، روجا رحيمی و فاطمه فرجادمند. تهران: نشر شهر، (1386 ش.)، صص 795-91.

عقيلی خراسانی، سيدمحمدحسين. مخزن الادويه. تهران: انتشارات باورداران، (1380 ش.)، صص 826-186.

قهرمان، احمد. اخوت، احمدرضا. شرح تطبيقی گياهان دارويی کهن. جلد اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، (1388 ش.)، صص 488-105.

فیض‌آبادی، زهره. جوان، رقیه. مکبری‌نژاد، روشنک. علی اصل، ژاله. درمان‌های بی‌خوابی از دیدگاه طب سنتی ایران و مقایسه آن با طب نوین. فصلنامه تاریخ پزشکی. (1393 ش.)، سال ششم، شماره نوزدهم، صص 208-185.

فیض‌آبادی، زهره. عشایری، حسن. اصفهانی، محمدمهدی. صادقپور، امید. جعفری، فرهاد. بررسی اسباب و علل بی‌خوابی از دیدگاه طب سنتی ایران و مقایسه آن با طب نوین. فصلنامه تاریخ پزشکی. (1392 ش.)، سال پنجم، شماره چهاردهم، صص 132-112.

Feyzabadi Z, Jafari F, Kamali SH, Ashayeri H, Aval SB, Esfahani MM, et al. Efficacy of Viola odoratain Treatment of Chronic Insomnia. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2014; 16(12): e17511.

Gorji A, Khaleghi Ghadiri M. History of epilepsy in medieval Iranian medicine. Neuroscience and Biobehavioral Reviews. 2001; 25: 455-461.

Kiasalari Z, Khalili M, Heidari H. Investigation of Anti-convulsant effect of alcoholic Ferula assa foetida Gum extract ptz-induced kindling model in mice. Daneshvar. 2011; 18(90): 25-32.

Abdollahi Fard M, Shojaii A. Efficacy of Iranian traditional medicine in the treatment of epilepsy. BioMed research international; 2013. 692751.

امامی، احمد. فصيحی، شيرين. مهرگان، ايرج. کتاب مرجع گیاهان دارویی. جلد دوم، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی ایران، (1392 ش.)، صص 313، 648.

West S, Nolan SJ, Newton J, Sudan A, Pulman J, Newton R, Gandhi S. Surgery for epilepsy. The Cochrane Library; 2015. 7.

Liao H, Jiang G, Wang X. Music therapy as a non-pharmacological treatment for epilepsy. Expert review of neurotherapeutics. 2015;15(9):993-1003.

جهانیان نجف‌آبادی، امیر. ایمانی، حديث. جباری، رضا. تأثیر تحريک الکتريکي مستقيم مغز از روي جمجمه (tDCS) بر کاهش تعداد حملات اختلال صرع. مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان. (1392 ش.)، دوره بیست و یکم، شماره اول، ص 10.

عقيلی خراسانی، سيدمحمدحسين. معالجات عقيلی. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات تاريخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، (1387 ش.)، صص 151-125.

کرمانی، نفيس بن عوض. شرح الاسباب و العلامات. تحقیق و تصحیح مؤسسه احيای طب طبيعی به سفارش مؤسسه مطالعات تاريخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل. جلد دوم، قم: انتشارات جلال‌الدين، (1387 ش.)، صص 158-143.




DOI: https://doi.org/10.22037/hmj.v8i27.13184

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.