اخلاق در پژوهش‌های علوم رفتاری: دیدگاه‌ صاحب‌نظران روش شناسی

عاطفه نصیری همراه--- دانشجوی دکتری رشته آموزش عالی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده


318

زمینه و هدف: همانطور که ماهیت متفاوت رشته‌ها، روش‌های پژوهشی ویژه‌ای را طلب می‌کند، تبیین ابعاد اخلاقی متناسب با مراحل پژوهشی آنها نیز ضرورت پیدا می‌کند. پژوهش حاضر به بررسی ابعاد مختلف اخلاق پژوهشی در رشته‌های‌ علوم رفتاری پرداخته است.

مواد و روش‌ها: در پژوهش کیفی حاضر، برای به دست‌آوردن مؤلفه‌ها و نشانگرهای اخلاق در فرایند پژوهش، از مصاحبه نیمه ‌ساختاریافته استفاده شد. جامعه پژوهش شامل اساتید صاحب‌نظر روش تحقیق در حوزه‌های علوم رفتاری دانشگاه‌های تهران بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند و روش گلوله برفی تعداد 15 نفر از آنان انتخاب شدند. برای تحلیل اطلاعات، از تحلیل محتوای قیاسی و روش کدگذاری باز و مقوله‌ای استفاده شد.

ملاحظات اخلاقی: رعایت حریم خصوصی و رازداری و مشارکت داوطلبانه از جمله ملاحظات اخلاقی بوده است.

یافته‌ها: اصول اخلاقی در فرایند پژوهش‌های علوم رفتاری را می‌توان در 5 مرحله زیر در نظر گرفت: اخلاق در انتخاب و تبیین مسأله (تشخیص درست مسأله، عدم تحریف حقایق در انتخاب مسأله، توانایی و تخصص پژوهشگر، اهمیت و ضرورت مسأله)، اخلاق در جمع‌آوری داده‌ها (روش نمونه‌گیری و اعتبار آن، دقت در جمع‌آوری داده‌ها، استفاده از ابزار مناسب و استاندارد، عدم سوگیری، رعایت حریم خصوصی و رازداری، رضایت آگاهانه)، اخلاق در تحلیل و تفسیر (صحت داده‌ها، امانت‌داری و پرهیز از داده‌سازی، استفاده از روش تحلیل مناسب، پذیرش نتایج و سعه صدر)، اخلاق در تدوین و نشر نتایج (عدم تحریف گزارش، در نظرگرفتن حقوق نویسندگان، استناد به منابع علمی معتبر، امانت‌داری در استناددهی) و «توجه به ارزش‌ها و هنجارهای علمی» که مورد آخر به عنوان شایستگی ورودی انجام پژوهش تلقی می‌شود.

نتیجه‌گیری: مباحث اخلاقی به دست‌آمده با توجه به فرایند تحقیق می‌تواند راهنمای مفیدی برای دانشجویان و محققین رشته‌های علوم رفتاری باشد.


موضوع


اخلاق پژوهش؛ علوم رفتاری؛ فرایند پژوهش

تمام متن:

PDF

27

مراجع


Ghourchian N, Arasteh H, Jafari P. Encyclopedia of Higher Education. Tehran: Bonyad; 2006. Vol.1. [Persian]

Maharati Y, Broumand E, Laghmani H. Ethics in scientific research process. J Ethics Sci Technol 2015; 9(1): 1-10. [Persian]

Framarzi Gharamaleki A. Source of Research ethics Mirror Heritage J 2005; 4(27): 7-17. [Persian]

Khenifar H, Bordbar H, Foroughi Qomi F. Explained Ethics and cultural research. J Moral Knowledge 2012; 2(2): 85-104. [Persian]

Chakoli AN, Chehrenegar L. The Evaluation of Science and Technology in Iran: Structures and Indicators. Conference theme and session: Evaluation of research policies and programs. Tehran: Supreme Council of the Revolution; 1993. [Persian]

Aminpoor F. Students and research skills. Translated by Kvartn B. Iran Center for Information and Documentation. E-Magazine The first number, Fourth term; without date. [Persian]

Larijani B, Rashidian A. Medical ethics in clinical trials: Research on Dissertations of Clinical trial conducted in hospitals, Tehran University of Medical Sciences. J Med Council of Islamic Republic of Iran 1999; 17(1): 60-73. [Persian]

Islami SH. Comes such as thief with a light: Plagiarism at the university level. J Mirror Res 2012; 22(1):7-17. [Persian]

Bahmanabadi S, Jafarabadi T, Sabanvareki B. Observance Ethics research in doctoral Thesis. J Strateg, Culture 2015; 7(25): 129-152. [Persian]

Ismaili R, Ashktorab T, Ismaili M, RaisYazdi H, Jamal al-Din H. The philosophy of human relations and ethics in medical science. Med Ethics J 2012; 5(11): 79-93.

Zarabi S. A few notes about Behavioral Sciences. J Psycho Educ 1989; 48: 159-182. [Persian]

Lashkar-Blocki M. The framework of Codification Professional values and ethics of scientific research and technology. J Ethics Sci Technol 2009; 4(1-2): 105-113. [Persian]

Hashemianfar A, Rabbani A, Maher Z. Circumstance and consequences normative commitment in universities. J Ethics Sci Technol 2013; 8(2): 13-27. [Persian]

Eslami Ardekani SH. The status of research ethics in the book about research methodology in Persian: A Critical review. Method Soc Sci Hum J 2012; 17(69): 89-125. [Persian]

Farhood D. Academic Ethics in Education and Research, J Ethics Sci Technol 2011; 14(3-4): 1-4. [Persian]

Khaleghi N. Research ethics in the social sciences. J Ethics Sci Technol 2009; 3(1-2): 83-92. [Persian]

Trevino LK. Moral reasoning and business ethics: Implications for research, education, and management. J Bus Ethics 1992; 11(5-6): 445-459.

Diener E, Crandall R. Ethics in social and behavioral research. USA: Chicago Press; 1978.

Adib M, Parvivi S, Salsali M. Qualitative research methods. 3rd ed. Tehran: Boshra publication; 2011. [Persian]

Mohammad Puor A. Qualitative research method, Anti Method. Tehran: Sociologists; 2012. [Persian]

Nasr AR, et al. Qualitative and quantitative research method In Education and Psychology. Translated by Borg M, Gall J. Tehran: University of Shahid Beheshti; 2012. [Persian]

Khaki GR. The research methodology by dissertation approach. Tehran: Baztab; 2006. [Persian]

Thomas AB. Research skills for management studies. USA: Psychology Press; 2004.

Naderi E, Seif Naraghi M. Research methods and how to evaluation of research methods in the humanities. Tehran: Badr; 2013. [Persian]

Merton RK. Social Theory and Social Structure. USA: Glencoe, lL: The Free Press; 1957.

Sekaran V. Research Methods for Business: a skill building approach. 2nd ed. USA: John Willey & Sons; 1992.

Pashasharifi H et al. Applied multivariate research: design and interpretation. Translated by Lawrence M. Tehran: Roshd; 2016. [Persian]

Meerah TS, Osman K, Zakaria E, Ikhsan ZH, Krish P, Lian DK.C, et al. Measuring Graduate Students Research Skills. Procedia-Soc Behav Sci 2012; 60(2012): 626-629.

Forester M, Kahn JH, Hesson-McInnis MS. Factor structures of three measures of research self-efficacy. J Career Assess 2004; 12(1): 3-16.

Horri A. Scientific Publication Ethics. Shiraz: Islamic World Science Citation Database; 2012. [Persian]

Mirarefin M, Shayegan J, Madaeni SS, Omidkhah MR. The necessity of Observance Ethics in writing scientific papers and reports. Iran Chem Engin J 2012; 11(62): 80-83. [Persian]


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.