The Brief History of Tuberculosis in the World and Iran

Mohammad Hossein Azizi



The history of tuberculosis, as a fatal disease, dates back to before 2000 BC In old civilizations, tuberculosis was a diagnosed illness one of its samples is Hamurabian Ac which data back to the civilization of Bein Al-Nahrein more than 2000 years ago. Previous physicians such as Hippocrates, Galen, Rhazes, Avicenna and other physicians in Egypt and China described the clinical picture of tuberculosis in their handwriting. However, its infective agent remained unknown until the last decades of 19th century, when Robert Koch discovered Then providing BC Vaccines, inventing Man to diagnostic test and appearance of anti-tuberculosis diseases caused much control over its prevalence. Despite significant advancements, tuberculosis was not totally eradicated like and is still a potential public health threat in developing countries. There are two difficulties to control it: It’s agent is very resistant against common medicine and appearance of such a disease in HIV-infected individuals. Presented here, is a brief review of the historical aspects of tuberculosis in the world and Iran, mainly during the 19th and 20th centuries.


Tuberculosis; history of medicine; Iran

Full Text:




الف) منابع فارسی

آدميت، فريدون. (1355). اميركبير و ايران. چاپ پنجم. انتشارات خوارزمي.

ابرلين، شارل. ‌برنامه بهداشت براي ايران. نامه ماهانه‌ی دانشكده پزشكي. سال اول.

ابن سينا. (1370). قانون در طب. كتاب سوم. بخش اول. ترجمة شرفكندي هه‌ژار. تهران: انتشارات سروش.

اساسنامه انجمن مبارزه با سل و حمايت از مسلولين. (1323ش./1944م.). سازمان اسناد و کتابخانه ملی ج.ا. ایران.

پولاك، ياكوب ادوارد. (1368). سفرنامه پولاك. ايران و ايرانيان. (ترجمه كيكاووس جهانداري). چاپ2. تهران: انتشارات خوارزمي.

جرجاني، اسماعيل. (1380، 1382، 1384). ذخيره خوارزمشاهي. (به كوشش دكتر محمدرضا محرري). فرهنگستان علوم پزشكي. ج 1 و 3. تهران.

حاتمي، حسين. (1385). اپيدميولوژي و كنترل سل در كتاب بهداشت عمومي. ج 2. ويرايش دوم. تهران: انتشارات ارجمند..

رازي، ابوبكر محمد. (1356). قصص و حكايات مرضي (ترجمه دكتر محمود نجم‌آبادي). چاپ دوم. انتشارات دانشگاه تهران.

راهنماي دانشكده‌هاي پزشكي. (1332.). داروسازي و دندانپزشكي و بيمارستان‌ها و آموزشگاه‌هاي وابسته به دانشگاه تهران. انتشارات دانشگاه تهران.

روستایی، محسن. (1382). تاریخ طب و طبابت در ایران. ج 1. سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. تهران.

ضيا ظريفي، ابوالحسن. (1383). تاريخ سل. چاپ سوم. تهران: انتشارات ميرماه.

عباسی دزفولي، عزيزالله و همكاران. (2007). تكامل جراحي قفسه سينه در ايران. مجله آرشيو پزشكي ايران (به انگليسي). سال 10. ش 4. 547ـ549.

عزيزي، محمد حسين. (1389). يادي از شادروان دكتر ابوالحسن ضيا ظريفي. مجله راينولوژي ايران. سال دوم. ش2.

قدسي، مهدي. (1350). تاريخچه انستيتو پاستور. از انتشارات انستيتو پاستور ایران.

كخ، روبرت. (1882م.). آسيب‌شناسي سل، بولتن باليني هفتگي برلين، ش 15. 221ـ230.

نجم‌آبادي، محمود. (1379). تاريخ طب در ايران پس از اسلام. چاپ سوم. انتشارات دانشگاه تهران.

نديم، ابوالحسن، آزادگان، فيروز. (1383). نماي آماري وضع بهداشت و درمان در ايران در پايان دهه هفتاد شمسي. چاپ اول. از انتشارات فرهنگستان علوم پزشكي جمهوري اسلامي ايران.

ولايتي، علي اكبر. (1389 ) ، سل، در كتاب: اپيدميولوژي و كنترل بيماري‌هاي شايع در ايران. ويراست سوم. دكتر فريدون عزيزي. دكتر محسن جانقرباني، دكتر حسين حاتمي. پژوهشكده علوم غدد درون‌ريز و متابوليسم. دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ـ درماني شهيد بهشتي.

ب) منابع لاتین

Afshar. A .A Brief Iranian Medical History through Commemorative Postage Stamps, Arch Iran Med 2010; 13(2):p. 161-165.

Collins H.S. (2006). Tuberculosis. In: Encyclopedia Americana. Vol. 27. Scholastic Library. USA.

Floor. W. (2004). Public Health in Qajar,Iran. Mage Publishers. Washington DC. 24.

Fusegawa H. et al. (2003). Outbreak of Tuberculosis in a 2000- year- old Chinese Population. Kansenshogaku Zasshi.77(3).

Haeger K. (2001). The Illustrated History of Surgery. Gothenburg, Sweden. Nrodbok.

Iwai K, et al. (2010). Archaeology of Tubercle Bacilli and Tuberculosis, Kekkaku. 85(5).

Loddenkemper, R, Schaumberg T. (2010). Tuberculosis; historical development, current status, future prospects. Pneumologie. 64 (9).

McClelland C. (1909).Galen on Tuberculosis. The Physician and Surgeon. 31.

Moorman L J. (1940). Tuberculosis and Literature, An Introduction to Tuberculosis and Genius, University of Chicago Press. ix-xxxiii.

National Research Institute of Tuberculosis and Lung Diseases, Available at:, Accessed 6.11. 2010.

Nicholas B.L. et al.: (1991). History of Pediatrics. Raven Press. New York.

Rabban Tabari. Firdous al-Hekmah, (1928). edited by M Z. Siddiqi, the Gibb. Memorial Trust. Berlin.

Roger M, et al. (1990). Mycobacterium Tuberculosis, In Mandall G.E. ,et al. Principles and Practice of Infectious Diseases, NY, Churchill Livingstone 1877.

Tuberculosis in Asia, (2002).77(10): 693-70.Available from PubMed: Accessed 6.11.2010.

Update Tuberculosis Facts. . WHO. Available: from:http://: /tb, Accessed 6.11.2010.

Ziskind B, Halioua B. (2007). Tuberculosis in ancient Egypt. Rev Mal Respir. 24 (10).

Tuberculosis MDR-TB and XDR-TB 2010 Report. Available from :http://: www, Accessed 6.11.2010.


  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License CC BY-NC 4.0. Copyright © 2016 Medical History JournalAll rights reserved.  All credits and honors to PKP for their OJS.

For Author | Online Submission | About Contact