انتخاب غذا به مثابه یک مسأله اجتماعی: تأملی بر تعیین کننده های اجتماعی ـ فرهنگیِ انتخاب غذا

آرزو حقیقیان رودسری, علی میلانی, جلال الدین میرزای رزاز, ابوعلی ودادهیر

چکیده


31

زمینه و هدف: انتخاب غذا در مقام یک مساله اجتماعی مانند سایر کردارهای انسانی، تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. غیر از عوامل زیست شناختی و فیزیولوژیک، محدودة وسیعی از عوامل مانند عوامل فردی، محیطی، فرهنگی و اجتماعی ممکن است بر انتخاب غذا اثر داشته باشند. از این رو، این مطالعه با هدف مروری بر مطالعات انجام شده در زمینه تعیین کننده های انتخاب غذا و به ویژه علل اجتماعی ـ فرهنگی زمینه ساز آن انجام شد.

روش و مواد: این مطالعه مروری با جستجو در بازة زمانی سال 1995 تا 2017 انجام گرفت. ابتدا با استفاده از کلیدواژه­های Food choice، determinants، factor و همچنین از طریق موتورهای جستجو شامل Google Scholar،  Pubmed، Science direct، Scopus ، Irandoc، Magiran، SID و بانک های مقالات علوم بهداشتی و پزشکی، مقالات کامل و درصورت عدم دسترسی به مقالات کامل، خلاصه مقالات استخراج گردید. جستجو در ابتدا با کلیدواژه­های food choice and determinants انجام و سپس با استفاده از کلیدواژه­های culture وsocial، جستجوی مقالات محدود شد. 22 مطالعه به زبان فارسی و انگلیسی که به روش کمّی (6 مقاله) و کیفی (16 مقاله) انجام شده بود، که همه آنها جهت بررسی وارد مطالعه شدند.

یافته ها: در مطالعات بررسی شده، مفاهیمی چون خوداثربخشی تغذیه ای، رسانه، عوامل اقتصادی اجتماعی، زمینه های اجتماعی، سواد، ترکیب خانوار، نابرابری طبقات اجتماعی، شغل، مزه، دسترسی آسان، عادات، ترجیحات غذایی، آگاهی، تأثیر دوستان، همسالان و والدین، تحصیلات والدین (در نوجوانان)، مهارت های پخت و پز، کیفیت تغذیه ای، دورة زندگی، ایده آل ها، منابع، پرهیزهای غذایی، تجارب گذشتة افراد، سلامت، سنت های قومی، زمان کافی، تجارب لذت بخش از مواد غذایی، سیر کردن شکم و مفاهیم دیگری که اختصاص به گروه هدف مورد بررسی داشت، به عنوان عوامل تعیین کنندة انتخاب غذا در بیشتر مطالعات مورد بررسی استخراج شد.

نتیجه گیری: جمع بندی مطالعات نشان دهندة اهمیت متغیرهای اجتماعی ـ فرهنگی در انتخاب غذا و نوع انتخاب ها در بین افراد مختلف در گروه های متنوع بود و می توان با در نظر گرفتن آنها، در جهت طراحی و اجرای مداخلات تغییر رفتار اقدام نمود. با این وصف، بررسی های بیشتر در زمینه عوامل اجتماعی ـ فرهنگی باهدف برنامه ریزی های غذایی ضروری است.


موضوع


غذا، انتخاب، تعیین کننده، تحقیق کیفی، فرهنگی، اجتماعی

تمام متن:

PDF

18

مراجع


Rosenthal EC. The era of choice: The ability to choose and its transformation of contemporary life. 1st ed. Cambridge, Massachusett: Mit Press; 2006. 336 p.

Hawkes C. Uneven dietary development: Linking the policies and processes of globalization with the nutrition transition, obesity and diet-related chronic diseases. Globalization and Health. 2006;2(4):1-18.

Popkin BM. Nutritional patterns and transitions. Population and Development Review. 1993;19:138-57.

Caballero B, Popkin BM., editors. The nutrition transition: diet and disease in the developing world. 1st ed: Academic Press; 2002. 276 p.

Azadbakht L, Mirmiran P, Hosseini F, Azizi F. Diet quality status of most Tehranian adults needs improvement. Asia Pacific journal of clinical nutrition. 2005;14(2):163-8.

Ghassemi H, Harrison G, Mohammad K. An accelerated nutrition transition in Iran. Public Health Nutrition. 2002;5(1a):149-55.

Ghazi-Tabatabaee M, Omidvar N, Aghayari-Hir T. Age-period-generation effects on per capita consumption of fat in Iran: Multilevel Linear Model interaction. Journal of Population Association of Iran. 2008;3(6):5-34.

Sobal J, Bisogni CA, Jastran M. Food choice is multifaceted, contextual, dynamic, multilevel, integrated, and diverse. Mind, Brain, and Education. 2014;8(1):6-12.

Krondl M. Origins of food preferences: conceptual models. In: Anderson, editor. Diet and behavior: multidisciplinary approaches. 5-16. London: Springer; 1990.

Shepherd R. Overview of factors influencing food choice. BNF Nutrition Bulletin. 1990;15(Supplement 1):12-30.

Connor M, Armitage CJ. The Social Psychology of Food. Armitage CJ, editor. Buckingham, UK: Open University Press; 2002. 175 p.

Golzarand M, Mirmiran P, Jessri M, Toolabi K, Mojarrad M, Azizi F. Dietary trends in the Middle East and North Africa: an ecological study (1961 to 2007). Public health nutrition. 2012;15(10):1835-44.

Furst T, Connors M, Bisogni C, Sobal J, Falk L. Food Choice A Conceptual Model of the Process. Appetite. 1996;26(3):247–65.

Omidvar N. Psychosocial determinants of food choice and nutritional status in high school adolescents in the city of Tehran (Dissertation). Tabriz, Iran: Tabriz University of Medical Sciences and Health Services; 2002 [Text in Persian].

Setayeshgar Z, Omidvar N, Alavi MH, Rezazadeh A. The Impact of Family Behavior on the Consumption of Fruits and Vegetables among Female Adolescents in Tehran. Journal of Population Association of Iran. 2008; 2(4):152-72.

Ghavamsadri m., Aminpour A., Kamalian S. Assessment of the Tehrani consumers' role and position in healthy food choice. In: Mahboob S, editor. 9th Iranian Congress of Nutrition; Tabriz. Tabriz, Iran: Tabriz University of Medical Sciences; 2006. p. 195. [Abstract in Persian].

Malekshahi f., M. M, editors. Assessment of the snack choice in children and adolescents and its influencing factors. In: Mahboob S, editor. 9th Iranian Congress of Nutrition; Tabriz. Tabriz, Iran: Tabriz University of Medical Sciences; 2006. p. 195. [Abstract in Persian].

Devine CM, Wolfe WS, Frongillo EA, Bisogni CA. Life-Course Events and Experiences: Association with fruit and vegetable consumption in 3 ethnic groups. Journal of the American Dietetic Association. 1999;99(3):309-14.

Kamphuis CB, de Bekker-Grob EW, van Lenthe FJ. Factors affecting food choices of older adults from high and low socioeconomic groups: a discrete choice experiment. The American journal of clinical nutrition. 2015;101(4):768-74.

Karimi Shahanjarini A, Shojaezadeh D, Majdzadeh R, Rashidian A, N. O. Application of an integrative approach to identify determinants of junk food consumption among female adolescents. . Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology. 2009;4(2):61-70 [Full Text in Persian].

Farahmand M, Tehrani FR, Amiri P, Azizi F. Barriers to healthy nutrition: perceptions and experiences of Iranian women. BMC public health. 2012;12(1):1064.

Farahmand M, Amiri P, Tehrani FR, Momenan AA, Mirmiran P, Azizi F. What are the main barriers to healthy eating among families? A qualitative exploration of perceptions and experiences of Tehranian men. Appetite. 2015;89:291-7.

Winter Falk L, Bisogni CA, Sobal J. Food Choice Processes of Older Adults: A Qualitative Investigation. Journal of Nutrition Education. 1996;28(5):257-65.

Devine CM, Connors M, Bisogni CA, Sobal J. Life-Course Influences on Fruit and Vegetable Trajectories: Qualitative Analysis of Food Choices. Journal of Nutrition Education. 1998;30(6):361-70.

Lake AA, Hyland RM, Rugg-Gunn AJ, Mathers JC, Adamson AJ. Combining social and nutritional perspectives: from adolescence to adulthood (the ASH30 study). British Food Journal. 2009;111(11):1200-11.

Bisogni CA, Connors M, Devine CM, Sobal J. Who We Are and How We Eat: A Qualitative Study of Identities in Food Choice. Journal of Nutrition Education and Behavior. 2002;34(3):128-39.

Delaney Mary, McCarthy Mary. Food choice and health across the life course: A qualitative study examining food choice in older Irish adults. 113th EAAE Seminar: “A resilient European food industry and food chain in a challenging world”; Chania, Crete, Greece. 2009.

Connors MM, Bisogni CA, Sobal J, Devine C. Managing values in personal food systems-2001. Appetite. 2001;36:189-200.

Blake C, Bisogni CA. Personal and Family Food Choice Schemas of Rural Women in Upstate New York. Journal of Nutrition Education and Behavior. 2003;35(6):282-93.

Devine C, Connors M, Sobal J, Bisogni CA. Sandwiching it in: spillover of workonto food choices and family roles in low- and moderate-income urban households. Social Science & Medicine 2003;56:617–30.

Antin TMJ, Hunt G. Food choice as a multidimensional experience. A qualitative study with young African American women. Appetite. 2012;58(3):856-63.

Bove CF, Sobal J, Rauschenbach BS. Food choices among newly married couples: convergence, conflict, individualism, and projects. Appetite. 2003;40(1):25-41.

Haghighian Roudsari A, Vedadhir A, Eini-Zinab H, Omidvar N, Amiri P, Kalantari N. Socio-cultural determinants of food choice: perceptions and experiences of people living in Tehran, Iran. In: Djazayeri A, editor. The 2nd International and the 14th Iranian Nutrition Congress; Tehran, Iran. Tehran University of Medical Sciences: Journal of Nutritional Sciences and Dietetics; 2016;15(1):22. p. 362.

Haghighian Roudsari A, Vedadhir A, Amiri P, Kalantari N, Omidvar N, Eini-Zinab H, et al. Psycho-Socio-Cultural Determinants of Food Choice: A Qualitative Study on Adults in Social and Cultural Context of Iran. Iranian Journal of Psychiatry. 2017;12(4):238.

Kotler P, Armstrong GM, Tait M. Principles of Marketing: Global and Southern African Perspectives: Pearson Education South Africa; 2010. 200 p.

Mutsikiwa M, Basera CH. The influence of socio-cultural variables on consumers’ perception of halal food products: a case of Masvingo Urban, Zimbabwe. International Journal of Business and Management. 2012;7(20):112.

Sobal J, Nelson MK. Commensal eating patterns: a community study. Appetite. 2003;41(2):181-90.

Meiselman HL. Dimensions of the meal: the science, culture, business, and art of eating. Gaithersburg: Springer; 2000. 344 p.

Avery RJ, Mathios A, Shanahan J, Bisogni C. Food and nutrition messages communicated through prime-time television. Journal of Public Policy & Marketing. 1997:217-27.

Newcombe MA, McCarthy MB, Cronin JM, McCarthy SN. “Eat like a man”. A social constructionist analysis of the role of food in men’s lives. Appetite. 2012;59(2):391-8.

Rozin P. The socio-cultural context of eating and food choice. Food choice, acceptance and consumption: Springer; 1996. 83-104.

Haghighian Roudsari A, Vedadhir A, Kalantari N, Amiri P, Omidvar N, Eini-Zinab H, et al. Concordance between self-reported body mass index with weight perception, self-rated health and appearance satisfaction in people living in Tehran. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders. 2016;15(1):22.

Anderson A, Hetherington M, Adamson A. The development of and evaluation of a novel school based intervention to increase fruit and vegetable intake in children (Five a Day the Bash Street Way), N09003. London, UK: FSA, Committee AaRA; 2003. FSA: 185.

Baranowski T, Baranowski J, Cullen KW, Marsh T, Islam N, Zakeri I, et al. Squire’s Quest!: dietary outcome evaluation of a multimedia game. American journal of preventive medicine. 2003;24(1):52-61.




DOI: http://dx.doi.org/10.22037/ch.v5i3.18813

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.


##submission.copyrightStatement##

© تمامی حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی شهید بهشتی می باشد.