زندگی اخلاقی بر اساس متن قابوس‌نامه (قرن پنجم هجری)

اسماعیل آذر

چکیده


123

اخلاق ارسطویی در مفهوم عام آن مجموعه کنش‌های رفتاری و اجتماعی است که مورد قبول یک جامعه قرار گرفته است. این اخلاق از طریق تجربه سنتی و دریافت‌های عرفی در محدوده‌های خاص جغرافیایی طی قرون شکل گرفته و جامعه موظف به رعایت آن است. اخلاق ارسطویی را می‌توان اخلاق شهروندی هم خواند، زیرا اقبال عامه یافته و میان شهروندان اجرا می‌شود. چنین تعریفی در مضامین قابوس‌نامه اثر قابوس ‌بن وشمگیر مصداق می‌یابد. قابوس‌نامه دارای چهل و چهار باب است. این اثر دربرگیرنده توصیه‌های قابوس (=پدر) به فرزندش، (گیلانشاه) است و ارزش اخلاقی آن طی قرون متمادی تجربه شده است، اگرچه در محدوده قرن پنجم نوشته شده، ولی کلیات آن را می‌توان به جامعه امروز تعمیم داد. پاره‌ای از موضوع‌های ارزشی در اثر یادشده عبارتند از: درک نعمت‌های الهی، نرم‌خوبودن، خیانت به مال کسی نکردن، سخن نیکو گفتن، دیگران را چون خانواده خود دوست‌داشتن، به فرزندان نیکوکاری آموختن، پرهیز از اسراف، توجه به وقت و قرار، حفظ امانت، نگریستن به بانوی خانه به عنوان کدبانو و نه تمتع، خشم فروبردن، جوانمردی، حفظ امانت، راست‌گویی، پایبندی به پیمان و ده‌ها موضوع دیگر که می‌تواند روابط و تعامل زیستی را میان شهروندان تنظیم کند. تحقیق می‌کوشد ارتباط مفاهیم قابوس‌نامه را به عنوان نمونه‌ای از اخلاق ارسطویی مورد تحلیل قرار داده و چارچوبی از این نوع اخلاق در قرن پنجم به دست دهد.


موضوع


اخلاق؛ جامعه؛ فرد فرهنگ؛ سنت؛ قابوس؛ شهروند

تمام متن:

PDF

39

مراجع


Bernard P. Aux confins de porient barbare, Ar khanoum, ville coloniale grecque, les Dossiers de L’Archéologie. Paris: Laiden; 1974. p.104. [France]

Nabert Elemenus pour une élhique. Paris: Laiden; 1962. p.224. [France]

Charls H. De fouchécour, [moralities]. Translated by Rohbakhshan AH. Tehran: Nashre daneshgahi; 1377. p.116. [English]

Tafazoli A. Javidan Kherad. Tehran: Sokhan; 1374. p.43. [Persian]

Ghomihe M. Yatimatod-dahr. Abdol Malek ibne Esmaeil ibne Abo Mansoore Sâlebi )Author). Beiroot: Darol Kotobol Elamia; 1983. p.86. [Arabic]

Pash Z. Al-hayavan. Abo Osman Shahir Be-Jahez )Author). Ghahere: Egept; 2010. p.191. [Arabic]

Dinveri I. Adabol kateb. Ibne Ghotaibeh )Author). Ghahere: Egept; 1239. p.148. [Arabic]

Masoodi A. Morojol-Zabab. Translated by Abolghâseme P. Tehran: Elmi Farhangi; 1374. p.321. [Persian]

Tafazoli A. Minovie Kherad. Tehran: Bonyad Farhang; 1345. p.77. [Persian]

Tafazoli A. Ridak and Ghobad. Tehran: Sokhan; 1376. p.11. [Persian]

Navabi M. Darakhte Asoric. Tehran: Farhango Andishe; 1347. p.38. [Persian]

Haeri M .Kavosh-Haie Aghle Amali. Tehran: Moasseh Hekmat; 1384.

Adib Soltan M. Aristatle Logic. Arastoo M )Author). Tehran: Neghah; 1390. p.19-21. [Persian]

Minove M. Kalile and Damne. Monshi N )Author). Tehran: Hirmand; 1389. p.191. [Persian]

Golpayegani MV. Adabol Kabir. Abdolah ibne Moghafa )Author). Tehran: Balkh; 1357. p.27-28. [Persian]

Mosharaf M. Jastâr hâee dar adabiâte Talimi. Tehran: Sokhan; 1389. p.19-21. [Persian]

Montgomery W. Watt, the formative period of Islamic thought. London: Edinburg; 1973. p.218. [English]

Bertnard P. Aux confins del’ Orient barbare, Ai khanoum, ville coloniale, grecqule, Les Dossiers de L’Arch’ologie. Paris: Laiden; 1974. p.5. [France]

Daieratol Maârefe Eslami under Âle ziâr. [Persian]

Yousofi GH. Ghaboosnâme. Onsorolma-âli Keikavoos )Author). Tehran: Bongahe Tarjome va Nashre Ketab; 1345. p.38. [Persian]

Khadive Jam H. Story of Kesra. Megazin Sokhan; 1343(24): 172-174. [Persian]

Monavar M. Asrarol-Tohid. Edited by Kadkani S. Tehran: Sokhan; 1336. p.92. [Persian]

Abedi M. Kashfol-Mahjoob. Hojviri A )Author). Tehran: Sokhan; 1371. p.42. [Persian]




DOI: https://doi.org/10.22037/.v7i23.16951

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.


افزودن نظر