سلامت اجتماعی: ابعاد، محورها و شاخص‌ها در مطالعات جهانی و ایرانی

محمد توکل

چکیده


180

سلامت اجتماعی از مفاهیم نسبتاً جدیدی است که هنوز اجماع کامل و جهان‌ شمول بر مؤلفه‌ها، ابعاد، محورها و شاخص‌های آن به وجود نیامده است. علاوه بر جذابیت مفهومی یکی از دلایل اقبال زیاد به سلامت اجتماعی در ایران و جهان این است که نوعی جمع‌بندی از شرایط اجتماعی جامعه ارایه می‌دهد که می‌تواند شاخص و ابزار تحلیلی خوبی برای جامعه‌شناسان کاربردی، آسیب‌شناسان مسایل اجتماعی و برنامه‌ریزان توسعه باشد. در این مطالعه پس از تعریف مفاهیم اصلی و کلیدی به واکاوی ادبیات نظری و پیشینه تحقیقات انجام شده در جهان و ایران با استفاده از کلمات کلیدی سلامت اجتماعی، جامعه سالم و عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت و همچنین کتب و مقالات می‌پردازیم و مؤلفه‌ها و شاخص‌های سلامت اجتماعی را که توسط مراجع شناخته شده مطرح و معرفی شده‌اند مرور می‌کنیم و در نهایت با یک دسته بندی جدید جدول جامعی از ابعاد و محورهای عمده در ادبیات سلامت اجتماعی ارائه می‌دهیم.


کلید واژه‌ها


سلامت اجتماعي، ابعاد، شاخص‌ها، ايران، جهان

تمام متن:

PDF

413

مراجع


افجه، سید علی‌اکبر. سام‌آرام، مریم. (1389ش.). تأثیر میزان سلامت اجتماعی بر میزان رضایت شغلی (مورد مطالعه: کارکنان شرکت لیزینگ ایران خودرو). فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی. شماره 3.

امینی رارانی، مصطفی. موسوی، میر طاهر. رفیعی، حسن. (1390ش.). رابطه سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی در ایران. فصلنامه رفاه اجتماعی 42. 203 – 228.

باباپور خیرالدین، جلیل. طوسی، فهیمه. حکمتی، عیسی. (1388ش.). بررسی نقش عوامل تعیین‌کننده در سلامت اجتماعی دانشجویان دانشگاه تبریز؛ فصلنامه علمی- پژوهشی روان‌شناسی دانشگاه تبریز. سال چهارم؛ شماره 16.

بختیاری، صادق. دهقانی‌زاده، مجید. حسین‌پور، سیدمجتبی. (1385ش.). بررسی جایگاه استان‌های کشور از منظر شاخص توسعه انسانی. مجله دانش و توسعه؛ شماره 19.

بخشا، فوزیه. بهنام‌پور، ناصر. چرکزی، عبدالرحمان. (1390ش.). فراوانی اقدام به خودکشی در مراجعین به مراکز درمانی استان گلستان 87-1383؛ مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان. شماره 38.

توکل، محمد. ناصری‌راد، محسن. (1390ش.). مشخصه‌ها و مؤلفه‌های سلامت اجتماعی. گزارش پژوهشی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.

حسن زاده، علی. فخیم‌علیزاده، سعید. (1384ش.). فقر، سلامت و تغزیه؛ مجله پزشکی تأمین اجتماعی. شماره 24.

دوازده امامی، شراره. (1382ش.). بررسی برخی عوامل اجتماعی مرتبط با مرگ و میر شیرخواران؛ مجله تحقیقات پرستاری و مامایی، شماره 23.

رفیعی، حسن. (1 139ش.). سلامت اجتماعی: کدام مفهوم؟ کدام ابعاد؟ دبیرخانه ممیزی توسعه علوم انسانی.

سجادی، حمیرا. صدرالسادات، سیدجلال‌الدین. (1383ش.). شاخص‌های سلامت اجتماعی. ماهنامه اطلاعات سیاسی – اقتصادی، سال نوزدهم؛ شماره 3 و 4.

سمیعی مرسده، رفیعی،حسن، امینی رارانی،مصطفی، اکبریان، مهدی. (1389ش.). سلامت اجتماعی در ایران: از تعریف اجتماع مدار تا شاخص شواهد مدار، مسائل اجتماعی ایران، شماره 2.

صیدایی، سیداسکندر. بهاری، عیسی؛ زارعی، امیر. (1389ش.). بررسی وضعیت اشتغال و بیکاری در ایران طی سال‌های 1335-1389. راهبرد یاس؛ شماره 25.

فدایی مهربانی، مهدی. (1389ش.). شهرنشینی، رسانه و سلامت اجتماعی (رسانه‌های درحال گذار و سلامت اجتماعی شهروندان. فصلنامه پژوهش و سنجش، شماره 49.

مرندی، علیرضا. (1388ش.). عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت. مشهد: کتاب‌پردازان.

ملکی، سعید. شیخی، حجت. (1388ش.). بررسی نقش شاخص‌های اجتماعی مسکن در سطح استان‌های کشور با استفاده از روش شاخص ترکیبی توسعه انسانی، مجله برنامه‌ریزی مسکن و محیط روستا.

مهرگان، نادر. گرشاسبی‌فخر، سعید. (1390ش.). نابرابری درآمد و جرم در ایران، پژوهش‌های رشد و توسعه پایدار (پژوهش‌های اقتصادی) سال یازدهم، شماره 4.

میرزا رحیمی، مهرداد و همکاران. (1385ش.). میزان بروز و علل تولد نوزادان کم‌وزن در بیمارستان‌های اردبیل در سال 1385، مجله دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، شماره 31.

نجات، سحرناز، احمدوند، علیرضا. (1386ش.). ترسیم جایگاه سلامت اجتماعی در نظام سلامت کشور، موسسه ملی تحقیقات سلامت.

Keyes C. M , Shapiro.A. (2004).Social well-being in the U.S.A Descriptive Epidemiology. In Orville Brim, Carol D. Ryff& Ronald C.

Larsen, James. (1996). "The World Health Organization's Definition of Health: Social versus Spiritual Health." Social Indicators Research: 38(2):181-192.

Miringoff, Marque-Luisa, and Sandra Opdycke. (2010)."The Arts in a Time of Recession," International Journal of the Arts in Society, vol. 4, no. 5 (2010), 140-168.

OHCC. (2003). What Makes a Healthy Community? www.ohcc-ccso.ca/en

Ringen, Stein.(1995). "Well-being, Measurement, and Preferences". ActaSociologica 38:3-15.

Russell, R. D. (1973). "Social Health: An Attempt to Clarify This Dimension of Well-Being." International Journal of Health Education. 16:74–82.

Thompson,AH,.( 2001).A Social Problem index for Canada

https://ww1.cpa-apc.org/Publications/Archives/CJP/2001/Feb/Original4.asp

Üstün B.,Jakob,R.(2005). Calling a spade a spade: meaningful definitions of health conditions. Bull World Health Organ;83:802.

WHO .(2008). Commission on Social Determinants of Health-final reportwww.who.int/social_determinants/final_report/‎




DOI: https://doi.org/10.22037/.v4i14.13868

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.


افزودن نظر